More

    Ana Sayfa İnşaat Mühendisliği Yapı Ahşap Çatılar, Yapılarda Neden Tercih Edilmektedir?

    Ahşap Çatılar, Yapılarda Neden Tercih Edilmektedir?

    Çatılar, yapı sistemlerinin en üst kısmında yer alan elemanlardır. Bu elemanlarda kullanılan yapı malzemesi de genellikle ahşaptır. Biz de bu yazımızda ahşap malzemesinin kullanılma sebeplerini, avantajlarını ve dezavantajlarını incelemeye çalışacağız.

    Çatı Nedir?

    Yapıyı atmosferik etkilerden korumak için oluşturulan elemanlardır. Bu tür yapı elemanlarında taşıyıcı sistem ve kaplama elemanları oluşturulurken genellikle ahşap malzeme seçilmektedir.

    Ahşap Malzemesinin Çatılar İçin Kullanımı

    Ahşap Çatılar

    Ahşap malzemesinin çatılarda kullanımı tarih öncesi dönemlere dayanmaktadır. Malzemenin tercih edilmesinde etkili olan asıl sebepler şunlardır:

    • Korozyona dayanıklı olması
    • Mukavemetinin yüksek olması
    • Ekonomik bir malzeme olması
    • Kolay şekillendirilmesi

    Günümüzde çatılar; çatı arası boşluğu olan (soğuk) ve olmayan (sıcak) çatılar olarak ikiye ayrılır.

    Soğuk çatılar, Endüstri Devrimi öncesinde kullanılan ve eğimli olarak üretilen çatı sistemleridir. Bu çatılarda yalıtım malzemesi eğimli kısma değil de yapının tavan kısmına yapıldığı için çatı arasının kullanımına olanak tanımaz.

    - Advertisement -

    Sıcak çatılarda ısı yalıtım malzemesi çatı sisteminin üzerine yapılmakta olduğu için çatı arasının kullanımında bir sıkıntı oluşturmamaktadır.

    Soğuk Çatı- Sıcak Çatı

    Bu tanımlardan da tahmin edebileceğimiz gibi, çatı sistemlerinde genellikle sıcak çatılara başvurulmaktadır.

    Ahşap Malzemesinin Diğer Malzemelerle Karşılaştırılması

    Çatı sisteminin üretiminde farklı malzemeler kullanılabilir. 1994 yılında yayımlanan “Konut İnşaatlarında Alternatif Çatı Malzemeleri” başlıklı araştırmada ahşap malzemesinin diğer yapı malzemeleriyle olan çeşitli kıyaslamalarını aşağıdaki tablodan inceleyelim.

    Konut İnşaatlarında Alternatif Malzemelerin Maliyet Karşılaştırmaları

    Çatılar İçin Aranan Performans Kriterleri

    Kar, yağmur, rüzgar, su buharı, güneş ışınları gibi atmosferik etkiler ahşabın ömrünü kısaltmaktadır.

    • Çatı, kendisine gelen hareketli yükleri taşıyabilecek mukavemette olmalı ve bu yükleri taşıyıcı sisteme iletebilmelidir.
    • Su ahşapta bozulma ve çürümelere sebep olduğu için bu duruma karşı yapısal ve kimyasal önlemler alınabilir. Yapısal önlem olarak suyu erken tahliye edebilmek için çatı eğimi arttırılabilir. Kimyasal önlem olarak ise ahşap malzemesi emprenye edilerek bozunmalara karşı direnci arttırılabilir.

    Emprenye İşlemi

    • Sıcaklık ve güneş ışınları, elemanlarda genişleme ve daralmalara sebep olabilir. Bu tür durumlar çatı üzerinde farklı deformasyonlar oluşturabilir. Buna önlem olarak mertek aralarında veya döşeme üzerinde izolasyon malzemeleri tercih edilebilir.

    Çatılar Üzerinde Bulunan Katmanlar

    • Rüzgar nedeniyle çatıların uçma ihtimali de vardır. Bu nedenle statik ve dinamik yüklere göre çatının boyutlandırması emniyetli şekilde yapılmalıdır.
    • Yapının kendi ağırlığının yanında çatının ağırlığı da yapıya fazladan yük olarak gelmektedir. Bu sebeple çatı ağırlığını azaltacak ama mukavemeti de yüksek bir elemana ihtiyaç vardır ve bu da karşımıza ahşap olarak çıkmaktadır.

    Ahşap Çatı Elemanları

    Ahşap Çatı Elemanları

    Kaplama: Çatı yüzeyinin düzgün oluşturulmasını sağlayan elemandır. Kaplamayı oturtmak için altında kaplama tahtası kullanılır.

    Mertek: Kaplama altı tahtasının üzerine oturduğu ve yaklaşık 50 cm eksen aralıklı olarak aşıklara oturan çatı elemanıdır.

    Aşık: Merteklerin üzerine oturduğu elemanlardır. Aşıklar, merteklerin yüklerini eğilmeye çalışarak oturtma çatılarda dikmelere iletilirler.

    Dikme: Aşıklardan alınan yükleri yapıya ileten elemanlardır. Asma çatılarda dikmeler baba olarak adlandırılır. Dikme boyutları genellikle 10/10 veya 12/12 olarak seçilir.

    Çatı elemanları sadece bu elemanlarla sınırlı değildir. Bu kısımda sadece temel olanları sizlerle paylaşmaya çalıştık. Bu elemanlarla ilgili daha ayrıntılı bilgilere bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

    Çatılar İçin Kullanılan Ağaç Türleri

    Endüstri Devrimi’nden önce malzeme olarak genellikle masif malzemeler kullanılmış ama daha sonradan kompozit malzeme kullanımına geçilmiştir.

    Masif Malzeme: Kurutulan veya kurutulmadan direkt olarak kullanılan malzemelerdir.

    Kompozit Malzeme: En az iki farklı malzemenin birleşimiyle oluşan malzemelerdir.

    Daha önceden masif malzeme olarak meşe, kestane, kavak gibi malzemeler kullanılırken günümüzde daha çok, çam, ladin, köknar gibi ağaçlar kullanılmaktadır.

    Örtü altı kaplama malzemesi olarak genellikle OSB(Oriented Strand Board) kullanılmaktadır. Nem ve rutubet durumuna göre bu malzeme sınıflara ayrılmaktadır.

    OSB (Oriented Strand Board)

    Aşık, mertek ve çatı makası gibi elemanlarda genellikle masif malzemeler tercih edilmektedir.

    Yazar Yorumu

    Yapı sistemlerinin taşıyıcı elemanı olan çatılarda kullanılacak malzeme seçimi birçok faktöre bağlıdır. Malzemenin mekanik özellikleri, çevresel etmenlere dayanımı, ekonomikliği ve sürdürülebilirliği bu seçimde dikkat edilmesi gereken asıl hususlar olmalıdır.

    Bir başka yazıda tekrar görüşmek dileğiyle…

    Diğer yazılarıma buradan ulaşabilirsiniz.

     

     

     

    Zülfü Yetkin
    Zülfü Yetkin
    İnşaat Mühendisliği Öğrencisi

    Bloga e-posta ile abone ol

    Bu bloga abone olmak ve e-posta ile bildirimler almak için e-posta adresinizi girin.

    Diğer 12.514 aboneye katılın

    – Sanal Şantiye’ye Özel İndirimli Eğitimler (Kasım 2020) –

    – Mühendis Akademi Eğitimleri –

    → TBDY 2018’e göre SAP2000 Eğitimi – 60 TL Satın Al


    → TBDY 2018’e göre ETABS Eğitimi – 52.99 TL Satın Al


    → TEKLA STRUCTURES Eğitimi – 52.99 TL Satın Al


    → MSPROJECT Eğitimi – 60 TL Satın Al


    → REVIT Architecture Eğitimi – 45.99 TL Satın Al


    → Revit Structure Eğitimi – 52.99 TL Satın Al


    → Sta4CAD Eğitimi – 45.99 TL Satın Al

    ⇒ Sıfırdan İleri Seviye Statik Proje Okuma ve Yorumlama Eğitimi – 40 TL Satın Al


    ⇒ Yapım İşi İhalesine Hazırlık Süreci (Metraj Eğitimi) – 36.99 TL Satın Al


    ⇒ Sıfırdan 2018 TBDY Göre IdeCAD v10 Eğitimi – 36.99 TL Satın Al


    ⇒ SAP200, ETABS, Sta4CAD ile Statik Proje Eğitimi – 50 TL Satın Al


    ⇒ Temelden Çatıya İnşaat Eğitimi – 60 TL Satın Al


    ⇒ 2018 TBDY Göre STA4CAD Eğitimi – 40 TL Satın Al


    *Listedeki fiyattan farklı bir fiyat görmeniz durumunda lütfen bizimle irtibata geçiniz.

    CEVAP VER

    Please enter your comment!
    Please enter your name here

    ABONE OL

    HAFTANIN İÇERİKLERİ

    İzmir’deki Mevcut Yapıların Deprem Performansları

    Yapıların deprem performansları, taşıyıcı sistem seçimine, malzeme kalitesine, proje ile yapının uyumuna, bölgenin depremselliğine, temel zeminine ve yaşına bağlıdır. Yapıya farklı zamanlarda yapılan müdahaleler, yönetmelik...

    Tüketicinin Beynine Giden Yolculuk: Nöropazarlama

    Nöropazarlama (Neuromarketing), insan beynindeki satın alma algısını baştan sona inceleyerek ortaya çıkan sonuçlardan bir pazarlama stratejisi geliştirme tekniğine denir. Bu tekniğini daha geniş şekilde...

    Tekla Structures MAKROLAR Eğitimi – (Yeni Versiyon)

    Bilindiği gibi, 2016 yılında Tekla Structures’ın arayüzü değişti. Eklenen yeni özelliklerle birlikte çelik yapı tasarımında vazgeçilmez bir yazılım haline gelen Tekla Structures’ta en önemli...

    Test: Mühendislik Harikalarına Ne Kadar Hakimsiniz?

    Bu testimizde, dünya üzerinde yer alan çeşitli mühendislik harikalarına yönelik, sizlere bazı sorular yönelttik. Mühendislik harikalarına hakim olduğunuzu düşünüyorsanız aşağıdaki test tam size göre. Test...

    SON YORUMLAR

    • İnşaat Mühendisleri, Mimarlar İçin İndirimli Online Eğitimler ⇒İNCELE
    +