Ana Sayfa İnşaat Mühendisliği Yapı Ahşap Çatılar, Yapılarda Neden Tercih Edilmektedir?

Ahşap Çatılar, Yapılarda Neden Tercih Edilmektedir?

Çatılar, yapı sistemlerinin en üst kısmında yer alan elemanlardır. Bu elemanlarda kullanılan yapı malzemesi de genellikle ahşaptır. Biz de bu yazımızda ahşap malzemesinin kullanılma sebeplerini, avantajlarını ve dezavantajlarını incelemeye çalışacağız.

Çatı Nedir?

Yapıyı atmosferik etkilerden korumak için oluşturulan elemanlardır. Bu tür yapı elemanlarında taşıyıcı sistem ve kaplama elemanları oluşturulurken genellikle ahşap malzeme seçilmektedir.

Ahşap Malzemesinin Çatılar İçin Kullanımı

Ahşap Çatılar

Ahşap malzemesinin çatılarda kullanımı tarih öncesi dönemlere dayanmaktadır. Malzemenin tercih edilmesinde etkili olan asıl sebepler şunlardır:

  • Korozyona dayanıklı olması
  • Mukavemetinin yüksek olması
  • Ekonomik bir malzeme olması
  • Kolay şekillendirilmesi

Günümüzde çatılar; çatı arası boşluğu olan (soğuk) ve olmayan (sıcak) çatılar olarak ikiye ayrılır.

Soğuk çatılar, Endüstri Devrimi öncesinde kullanılan ve eğimli olarak üretilen çatı sistemleridir. Bu çatılarda yalıtım malzemesi eğimli kısma değil de yapının tavan kısmına yapıldığı için çatı arasının kullanımına olanak tanımaz.

Sıcak çatılarda ısı yalıtım malzemesi çatı sisteminin üzerine yapılmakta olduğu için çatı arasının kullanımında bir sıkıntı oluşturmamaktadır.

Soğuk Çatı- Sıcak Çatı

Bu tanımlardan da tahmin edebileceğimiz gibi, çatı sistemlerinde genellikle sıcak çatılara başvurulmaktadır.

Ahşap Malzemesinin Diğer Malzemelerle Karşılaştırılması

Çatı sisteminin üretiminde farklı malzemeler kullanılabilir. 1994 yılında yayımlanan “Konut İnşaatlarında Alternatif Çatı Malzemeleri” başlıklı araştırmada ahşap malzemesinin diğer yapı malzemeleriyle olan çeşitli kıyaslamalarını aşağıdaki tablodan inceleyelim.

Konut İnşaatlarında Alternatif Malzemelerin Maliyet Karşılaştırmaları

Çatılar İçin Aranan Performans Kriterleri

Kar, yağmur, rüzgar, su buharı, güneş ışınları gibi atmosferik etkiler ahşabın ömrünü kısaltmaktadır.

  • Çatı, kendisine gelen hareketli yükleri taşıyabilecek mukavemette olmalı ve bu yükleri taşıyıcı sisteme iletebilmelidir.
  • Su ahşapta bozulma ve çürümelere sebep olduğu için bu duruma karşı yapısal ve kimyasal önlemler alınabilir. Yapısal önlem olarak suyu erken tahliye edebilmek için çatı eğimi arttırılabilir. Kimyasal önlem olarak ise ahşap malzemesi emprenye edilerek bozunmalara karşı direnci arttırılabilir.

Emprenye İşlemi

  • Sıcaklık ve güneş ışınları, elemanlarda genişleme ve daralmalara sebep olabilir. Bu tür durumlar çatı üzerinde farklı deformasyonlar oluşturabilir. Buna önlem olarak mertek aralarında veya döşeme üzerinde izolasyon malzemeleri tercih edilebilir.

Çatılar Üzerinde Bulunan Katmanlar

  • Rüzgar nedeniyle çatıların uçma ihtimali de vardır. Bu nedenle statik ve dinamik yüklere göre çatının boyutlandırması emniyetli şekilde yapılmalıdır.
  • Yapının kendi ağırlığının yanında çatının ağırlığı da yapıya fazladan yük olarak gelmektedir. Bu sebeple çatı ağırlığını azaltacak ama mukavemeti de yüksek bir elemana ihtiyaç vardır ve bu da karşımıza ahşap olarak çıkmaktadır.

Ahşap Çatı Elemanları

Ahşap Çatı Elemanları

Kaplama: Çatı yüzeyinin düzgün oluşturulmasını sağlayan elemandır. Kaplamayı oturtmak için altında kaplama tahtası kullanılır.

Mertek: Kaplama altı tahtasının üzerine oturduğu ve yaklaşık 50 cm eksen aralıklı olarak aşıklara oturan çatı elemanıdır.

Aşık: Merteklerin üzerine oturduğu elemanlardır. Aşıklar, merteklerin yüklerini eğilmeye çalışarak oturtma çatılarda dikmelere iletilirler.

- Advertisement -

Dikme: Aşıklardan alınan yükleri yapıya ileten elemanlardır. Asma çatılarda dikmeler baba olarak adlandırılır. Dikme boyutları genellikle 10/10 veya 12/12 olarak seçilir.

Çatı elemanları sadece bu elemanlarla sınırlı değildir. Bu kısımda sadece temel olanları sizlerle paylaşmaya çalıştık. Bu elemanlarla ilgili daha ayrıntılı bilgilere bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

Çatılar İçin Kullanılan Ağaç Türleri

Endüstri Devrimi’nden önce malzeme olarak genellikle masif malzemeler kullanılmış ama daha sonradan kompozit malzeme kullanımına geçilmiştir.

Masif Malzeme: Kurutulan veya kurutulmadan direkt olarak kullanılan malzemelerdir.

Kompozit Malzeme: En az iki farklı malzemenin birleşimiyle oluşan malzemelerdir.

Daha önceden masif malzeme olarak meşe, kestane, kavak gibi malzemeler kullanılırken günümüzde daha çok, çam, ladin, köknar gibi ağaçlar kullanılmaktadır.

Örtü altı kaplama malzemesi olarak genellikle OSB(Oriented Strand Board) kullanılmaktadır. Nem ve rutubet durumuna göre bu malzeme sınıflara ayrılmaktadır.

- Advertisement -

OSB (Oriented Strand Board)

Aşık, mertek ve çatı makası gibi elemanlarda genellikle masif malzemeler tercih edilmektedir.

Yazar Yorumu

Yapı sistemlerinin taşıyıcı elemanı olan çatılarda kullanılacak malzeme seçimi birçok faktöre bağlıdır. Malzemenin mekanik özellikleri, çevresel etmenlere dayanımı, ekonomikliği ve sürdürülebilirliği bu seçimde dikkat edilmesi gereken asıl hususlar olmalıdır.

Bir başka yazıda tekrar görüşmek dileğiyle…

Diğer yazılarıma buradan ulaşabilirsiniz.

Ahşap çatı yapımı ile ilgili aşağıdaki animasyon verdiğimiz bilgileri pekiştirecektir.

 

 

 

- Sanal Şantiye'ye Özel İndirimli Eğitimler (Ağustos 2020) -

- Mühendis Akademi Eğitimleri -

 

→ TBDY 2018'e göre SAP2000 Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ TBDY 2018'e göre ETABS Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ TEKLA STRUCTURES Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ MSPROJECT Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ REVIT Architecture Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ Sta4CAD Eğitimi - 40 TL Satın Al



-

⇒ Sıfırdan İleri Seviye Statik Proje Okuma ve Yorumlama Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ istCAD 2020 ile Kazı Projesi Hazırlama Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Yapım İşi İhalesine Hazırlık Süreci - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Sıfırdan 2018 TBDY Göre IdeCAD v10 Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ SAP200, ETABS, Sta4CAD ile Statik Proje Eğitimi - 50 TL *YENİ Satın Al


⇒ Temelden Çatıya İnşaat Eğitimi - 60 TL Satın Al


⇒ 2018 TBDY Göre STA4CAD Eğitimi - 35 TL Satın Al


*Listedeki fiyattan farklı bir fiyat görmeniz durumunda lütfen bizimle irtibata geçiniz.

ABONELİK

 
Zülfü Yetkin
Zülfü Yetkin
İnşaat Mühendisliği Öğrencisi

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

ABONE OL

HAFTANIN İÇERİKLERİ

Üstgeçit çöktü, yol trafiğe kapandı

Hasdal Otoyolu'nda üstgeçit çöktü, yol trafiğe kapandı Eyüpsultan Hasdal’da otoyolun üzerindeki üstgeçit çöktüEyüpsultan Hasdal Otoyolu’ndaki Hasdal Kışlasının önündeki üstgeçit henüz bilinmeyen bir nedenle büyük...

Akkuyu NGS teknolojisine sahip bir güç ünitesi daha hayata geçiriliyor

Akkuyu NGS teknolojisine sahip bir güç ünitesi daha hayata geçiriliyor Rusya ile Belarus arasındaki en büyük ortak proje niteliğini taşıyan Belarus Nükleer Güç Santrali’nin 1’inci...

Deriner Barajı’nın Türkiye Ekonomisine Katkısı

 Artvin’de 249 metre gövde yüksekliği ile kemer barajı sınıfında Türkiye’nin birinci, dünyanın altıncı barajı olma özelliği taşıyan Deriner Barajı’nda elektrik üretimi 11. 3 milyar...

4. kattan düşen inşaat işçisi hayatını kaybetti

Kocaeli’nin Gölcük ilçesinde bulunan inşaatın 4. katında çalışırken dengesini kaybederek yere düşen inşaat işçisi hayatını kaybetti.Olay, öğle saatlerinde Gölcük ilçesi İhsaniye Merkez Mahallesi üzerinde...

SON YORUMLAR