Ana Sayfa Blog Depremde Kısa Kolon, Perde ve Kirişlerin Davranışı Hakkında Değerlendirme

Depremde Kısa Kolon, Perde ve Kirişlerin Davranışı Hakkında Değerlendirme

Günümüzde hemen her inşaat mühendisinin bildiği depremlerde  kısa kolon, perde ve kiriş davranışı hakkında bir değerlendirme yapmaya çalışacağız.

Öncelikle depremde bant pencere kısa kolon deprem davranışının en iyi ifade edildiği deney olan Japonya’da yapılmış meşhur deneyin bağlantısı budur, bakmanızı önemle tavsiye ederim

(bu deneyi ilk görmeme vesile olan İnş.Müh. Zafer Korkmaz arkadaşıma teşekkür ederim)

Deneyde görülebileceği üzere kolonlar perdeler ile birleştirilmiş ve mimari bant pencereler oluşturulmuş, hasarın belirgin olarak gevrek gelişmesi için de kısa kolon bölgeleri etriyeler ile tam sarılmamıştır. Depremde kısa kolon davranışının gelişmesi sırasında, kısa kolon bölgeleri hasarlarının kesme gerilmelerinden hesaplanan değerlerin mohr çemberine yerleştirilip 45 derece döndürülmesiyle bulunan asal çekme gerilmelerinden oluştuğu gözlenmiştir (bkz:Odtü / Prof. Dr. Uğur Ersoy / Betonarme 1 kitabı )

Kısa kolonlarla ilgili TBDY 2007 ve TBDY 2018’de yeteri kadar bilgi elbette vardır. Bant pencerelerin oluşturduğu kısa kolon etkisiyle hasar gören kolon mesnet bölgeleri etriye sıklaştırılmalarıyla geçilse idi hasarlar daha sünek olabilirdi. Bu tip kısa kolon hasarlarının deprem enerjisini sönümlediği ve üst katlara iletilmediği görüşü de vardır ve bu da bir ironi oluşturmaktadır, ancak gevrek hasarların ne derece deprem enerjisini sönümleyebileceği de tartışılır bir konudur elbette, öncede belirttiğimiz gibi kısa kolon hasar bölgeleri etriye sıklaştırması ile geçilseydi daha sünek davranış içerisinde bu mümkün olabilirdi sanırız.

Kolon belirli bir boy için tasarlanmışsa ve bu çalışma boyunu engelleyerek kısaltacak  etmenler varsa ( yanına duvar örülmesi-perde konulması, rampa tabliyesi bağlanması, merdiven bağlanması  vs ), bu kolonlara beklenenden fazla kesme gerilmeleri ( asal çekme gerilmeleri ) gelir ve kolon ağır hasar alabilir, aslında yukarıda açıklandığı gibi hasara sebep olan ilgili kesme kuvvetinin mohr çemberine konulması ve 45 derece döndürülmesi ile oluşan asal çekme gerilmeleridir.

Asma kat ve/veya konstrüktif amaçlı kiriş kullanımında da  kısa kolon etkisi görülebilmektedir:

Yapıda nerelerde görülür?

Özellikle döner merdivenler ara sahanlıklar kirişlerin orta veya mesnet bölgelerine basmakta, ki kirişler bu merdivenlerin varlıklarına göre hesaplanmamakta, merdivenler sonradan konstüriktif  olarak eklenmektedirler, ve bu durumda kısa kalan kiriş bölgeleri mesnetlerde kısa kirişe sebep olmaktadırlar, ki bu da bir çeşit kısa kolon davranışını çağrıştırır.

Kirişler farklı kolon/perde ötelenmelerinden dolayı ve üzerlerindeki duvar yüklerinden dolayı depremlerde yatay olarak da ciddi farklı deplasmanlar yapabilmektedirler. Bu deplasmanlardan dolayı kirişler yatay olarak da ciddi etkilere maruz kalabilmektedirler. Eğer kirişlerde yukarda açıklandığı gibi boy sınırlamaları yapılırsa, kısa kolon davranışına benzer, kısa kiriş davranışı gözlenebilir. Özellikle döşeme boşluklarının kiriş mesnet bölgelerine komşu olduğu durumlarda bu çeşitten davranışlara dikkat edilmelidir düşüncesindeyiz.

Perdelerin kollarını/kolonları vesair bağlayan kısa bağ kirişleri de, kesme dayanımlarına karşı etkin olmadıkları için ya bağlantı noktalarından veya orta noktadan mafsallı tasarlanmaları iyi olur kanaatindeyiz, zaten deprem yönetmeliğinde bu konuyla ilgili detaylar var.

Evet her ne kadar piyasada kısa kiriş tabiri yüksek vesair kirişler için kullanılsalar da,  (yani uzunluğu yüksekliğinin 4 katından fazla olan kirişler için) Kirişlerde yatay ötelenmeler rijit diyafram döşemeler tarafından da karşılanırlar elbette, ama özellikle farklı ötelenmelerde, kısa kiriş davranışının oluşabilme durumlarıyla ilgili  deneysel karşılaştırmaların çalışılması gerekir kanaatindeyiz.

Fatih Taner Vural

- Advertisement -

İnş.Müh.

0 534 310 97 73

[email protected]

- Sanal Şantiye'ye Özel İndirimli Eğitimler (Ağustos 2020) -

- Mühendis Akademi Eğitimleri -

 

→ TBDY 2018'e göre SAP2000 Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ TBDY 2018'e göre ETABS Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ TEKLA STRUCTURES Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ MSPROJECT Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ REVIT Architecture Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ Sta4CAD Eğitimi - 40 TL Satın Al



-

⇒ Sıfırdan İleri Seviye Statik Proje Okuma ve Yorumlama Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ istCAD 2020 ile Kazı Projesi Hazırlama Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Yapım İşi İhalesine Hazırlık Süreci - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Sıfırdan 2018 TBDY Göre IdeCAD v10 Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ SAP200, ETABS, Sta4CAD ile Statik Proje Eğitimi - 50 TL *YENİ Satın Al


⇒ Temelden Çatıya İnşaat Eğitimi - 60 TL Satın Al


⇒ 2018 TBDY Göre STA4CAD Eğitimi - 35 TL Satın Al


*Listedeki fiyattan farklı bir fiyat görmeniz durumunda lütfen bizimle irtibata geçiniz.

ABONELİK

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

ABONE OL

HAFTANIN İÇERİKLERİ

Akkuyu NGS’de işletme aşamasında 700’den fazla Türk mühendis çalışacak

Akkuyu NGS'de işletme aşamasında 700'den fazla Türk mühendis çalışacak Akkuyu Nükleer A.Ş Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Anton Dedusenko, Akkuyu Nükleer Güç Santrali şantiyesinde şu anda...

Betonda Çatlak Oluşumu

  Betonda Çatlak Oluşumu Nedir? İnsanlık tarihi her zaman barınma gibi bir temel ihtiyaca sahip olmuştur. Barınma ihtiyacımız artan nüfus, yaşam standartlarının değişmesi ve teknolojinin...

İnşaat Mühendisliği Bölümünü Seçmek İsteyenlere Tavsiye ve Öneriler

İnşaat Mühendisliği Bölümünü Seçmek İsteyenlere Tavsiye ve Öneriler Üniversite tercihlerinin başladığı bu dönemde inşaat mühendisliği bölümünü tercih etmeyi düşünen öğrenci arkadaşlarımız için İnşaat mühendisliği bölümünü...

İnşaat Sektörünün Markası SANAL ŞANTİYE

2009 Yılında bilgi paylaştıkça artar prensibi ile kurulan Sanal Şantiye artık Türk Patent Enstitüsünce marka olarak tescil edilmiştir.Birlikte çıktığımız bu yolda Sanal Şantiye ismini markalaştırmanın...

SON YORUMLAR