Endonezya Depremi ve Sıvılaşma Etkisi

0
www.rte.ie

Geçtiğimiz eylül ayının son haftasında Endonezya’da meydana gelen 7.5 büyüklüğündeki deprem ve ardından gelen tsunami ile 1347 insanın hayatını kaybettiği duyurulmuştu.

Endonezyalı Uzmanlar depremdeki bu yıkıcı etkinin en büyük sebebi olarak “sıvılaşma etkisi”ni hedef gösterdiler. Aşağıdaki karşılaştırmalı fotoğraflarda bu etkinin tahribatı net bir şekilde belli olmakta ;

Şimdi biraz sıvılaşma etkisi nedir? , neden olur?,önlem olarak ne yapılabilir? Bunlardan bahsedelim.Sıvılaşma ince daneli kum veya siltli zeminlerde sismik yükler altında boşluk suyu basıncının yükselmesiyle zeminin mukavemetini yitirip viskoz davranış göstermesi olarak tanımlanabilir.Boşluk suyu basıncı daneler arasında var olan sudan meydana gelir ve sismik yük altında yükselerek zemin yüzeyine doğru çıkar ,bu şekilde zemin mukavemetini azaltır.Zeminlerin sıvılaşabilirliği dane boyutu dağılımı dışında zeminin jeolojik yaşı , hacim değişim potansiyeli,su geçirgenliği,depremin büyüklüğü, süresi, uzaklığı gibi  faktörlere bağlıdır.Sıvılaşma zemin üstündeki yapılarda oturmalara,dönmelere ve ötelemelere sebep olabilir. Arazilerde sıvılaşma derecesi  genel olarak “Basitleştirilmiş Sıvılaşma Analizi” ile belirlenmekte.Sıvılaşma etkisini daha iyi anlamak adına linkteki kısa videoyu seyredebilirsiz.

Alınabilecek önlemlere değinecek olursak :

  • Sıvılaşmayı meydana getiren boşluk suyu basıncının yükselmemesi adına drenaj koşuları iyileştirilip zemin dayanımı arttırılabilir.(Örnek olarak çakıl drenler)
  • Zemindeki daneler arası boşlukları doldurmak adına çimentolu bağlayıcı malzemeler zemine zerk edilebilir , bu aynı zamanda daneler arasında teması arttırmakta fakat ayrıca diğer yöntemlere göre maaliyeti daha yüksek.
  • Eğer zemin kum ve çakıl ise sıkıştırma işlemleri yapılabilmektedir. (Vibro teknikleri ,dinamik kompaksiyon,kum sıkıştırma kazıkları vb.)
  •  Yapı sıvılaşma etkisine göre tasarlabilir , yapılan araştırmalarda yüzeysel temellerde tekil temel yerine radye temel kullanımı sıvılaşma kaynaklı yükleri sıvılaşmayan bölgelere aktararak yapıda görülebilecek hasarı azaltmaktadır.

Siz de bu konuda merak ettiklerinizi veya gördüğünüz zemin iyileştirme uygulamalarını yorum kısmında yazabilirsiniz , unutmayın bilgi paylaştıkça artar :)

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here