Geçmişten Bizlere Miras: Kemer Sistemi

0

Özellikle tarihi binalarda karşımıza çıkan kemer sistemi, adeta geçmişte mühendisliğin hangi seviyede olduğunu gözler önüne seriyor. Geçmiş topluluklar bir medeniyet inşa ederken, o zamanın mühendisleri medeniyet mühendisi unvanını sonuna kadar hak ediyor.

Köprülerde, camilerin kubbelerinde, pencere ve kapıların üst kısımları gibi birçok yerde karşımıza çıkan kemerler, yüzyıllardır sağlamlığını koruyor. Uygulama, hiçbir bağlayıcı maddeye ihtiyaç duyulmaksızın sadece taş bloklarla yapılıyor.

Günümüzdeki betonarme yapılara dikkate alındığında; beton basınç kuvvetini, donatı ise çekme kuvvetini karşılıyor. Donatı ve betonun birbiriyle uyumlu olarak çalışmasıyla hem çekme hem de basınç kuvvetleri karşılanabiliyor. Ancak yapı malzemesi olan taş incelendiğinde, mükemmel bir basınç dayanımı olmasına karşın çekme kuvvetlerine karşı gevrek davranış sergiliyor.

Betonarme yapıdaki bir kirişin yerine aynı ölçülerde doğal taş blok kullandığımızı düşünelim. Kirişte eğilme momenti etkisiyle alt kısımda çekme kuvveti oluşacaktır. Çekmeye çalışan kirişin alt kısmı, taşın gevrek bir malzeme olması nedeniyle aniden kırılacaktır.

Mühendisler, bu durumu göz önüne alarak sadece basınç kuvvetlerinin oluşacağı kemer yöntemini keşfetmişler. Bu yöntemde her taş, iki tarafındaki taş tarafından sıkıştırılarak basınç kuvvetine maruz kalıyor. En üst noktaya konulan kilit taşı ile sistem kilitlenerek her taş birbirini sıkıştırmış oluyor. Taşların arasında herhangi bir bağlayıcı malzeme kullanılmadan uygulama yapılabiliyor.

KEMER SİSTEMİNİN ELEMANLARI

Kemer Sırtı: Kemerin oluşturduğu eğrinin dış yüzeyidir.

Kemer Kilit Taşı: Bir kemer eğrisinin üst noktasına konulan ve taşları birbirine kenetleyen yapı taşıdır.

Kemer Açıklığı: Kemerin oturduğu iki ayak yada duvar arasındaki mesafedir.

Kemer Gözü: Kemer açıklığının uzunlamasına devam etmesidir. Kemerin ve ayaklarının üzerindeki boşluğa verilen addır.

Kemer Karnı: Kemer eğrisinin iç yüzü ya da alt yüzüne verilen isimdir.

 

Kaynak: https://okuryazarim.com

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here