Kısa Kolonun Yapı Hasarlarına Etkisi

0

Bu çalışmada, ülkemizdeki yapı stokunda sıkça karşılaşılan kısa kolon teşkilinin, yapıların taşıyıcı elemanlarında meydana getirdiği hasara etkisi incelenmiştir. Bu amaç kapsamında betonarme düzlem çerçeve olarak iki model tasarlanmıştır. Analizlerde kullanılan yapılardan birinin zemin ve birinci katlarında kısa kolonteşkili olduğu kabul edilmiştir. Hasar seviyeleri belirlenirken Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkındaki Yönetmelik (DBYBHY–2007) ‘deki doğrusal elastik hesap yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen analiz sonuçlarına göre, aynı yapısistemi için kısa kolonlu yapılarda meydana gelen hasar seviyelerinin kısa kolonu olmayan yapı sistemine göre daha fazla olduğu görülmüştür. Analizlerde Sap 2000 programı kullanılmıştır.

kisa kolon

5. SONUÇ
Bu çalışmada, ülkemizde sıkça karşılaşılan kısa kolon teşkilinin yapıların deprem hasar seviyelerine
etkileri üzerinde durulmuştur. Yapıların hasar seviyelerinin belirlenmesinde doğrusal elastik hesap
yöntemlerinden biri olan Eşdeğer Deprem Yükü Yöntemi kullanılmıştır. Sayısal uygulama amacıyla, dört
açıklıklı zemin+altı katlı betonarme düzlem çerçeveli (kısa kolonlu ve kısa kolonsuz) yapı sistemleri ele
alınmıştır. Elde edilen sonuçlara göre zemin ve 1. katında kısa kolon olan yapının bu katlarındaki tüm
kirişler göçme seviyesine gelirken, kısa kolon olmayan yapıda aynı katlardaki kirişlerden sadece birinin
her iki ucunda, iki kirişinde bir ucunda göçme meydana gelmiş diğer tüm kirişler ise ileri hasar
seviyesinde kalmıştır. Diğer tüm katlardaki kirişlerin hasar seviyeleri ise birbirine yakın çıkmıştır.
Kolonlarda ise kısa kolon teşkilinin yapıldığı yapının S102-S103-S104-S105-S202-S203-S204-S205
kolonlarının üst uçlarındaki hasar seviyeleri ileri hasar seviyesine çıkarken, kısa kolonun olmadığı düzlem çerçevenin aynı kolonlarındaki hasar seviyesi belirgin hasar seviyesinde kalmıştır. Diğer tüm kat kolonlarında ise hasar seviyeleri aynı çıkmıştır. Yapılan analizler sonucunda, yapıların deprem hasar
seviyelerinin kısa kolon oluşumuyla arttığı görülmüştür. Bundan dolayı yapılarda kısa kolon
oluşumundan mümkün olduğunca kaçınılmalı eğer zorunluluktan dolayı yapılacaksa gerekli kesme
güvenliği sağlanacak şekilde yapılmalıdır. Kısa kolonda gerekli kesme güvenliği etriyeler sıklaştırılarak,
kısa kolonun her iki yanı ezilebilir malzeme (tuğla,ytong vb.) ile örülerek veya sisteme perde ilave
edilerek sağlanabilir.

Burak YÖN*, Erkut SAYIN
Fırat Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Elazığ

İndirmek veya çevrimiçi okumak için tıklayın