Mostar: Bosna Hersek’in Dünyaya Açılan Köprüsü

0

Mostar Köprüsü; Bosna Hersek’in, Osmanlı Devleti’nden günümüze kadar ulaşmış en güzel mimari örneğidir. Mostar şehrini tam ortadan bölen Neretva Nehri’nin üzerindeki yaşlı bir yapıdır Mostar Köprüsü.

Mostar’ı özel yapan sadece makus tarihi veya mimari bir harika olması değildir. Aynı zamanda yüz yıllar boyunca sayısız insanın bir kıyıdan diğerine geçişine izin verirken, fiziksel ve manevi bir köprü görevini de üstlenmiştir.

Zaman zaman makus talihi yüzünden çok yara almıştır ama her seferinde yeniden ve daha güçlü olarak ayağa kalkmıştır. Eğer biraz tarihini okursanız size diyecek çok şeyi vardır Mostar’ın.

Mostar Köprüsü’nün Kısa Tarihi

Kanuni Sultan Süleyman Bosna Hersek’e bir köprü yaptırmak ister. Köprü yapma vazifesini Koca Mimar Sinan’a verir ancak Mimar Sinan köprüyü öğrencisi Mimar Hayreddin’in de yapabileceğini söyleyerek görevi ona verir. Köprü yapım sürecinde birçok kez yıkılır veya çeşitli nedenlerden dolayı inşa edilemez. Bu durum üzerine Mimar Hayreddin ustası Mimar Sinan’ın yanına gelerek durumu izah eder. Mimar Sinan da talebesi Mimar Hayreddin’e bölgenin çeşitli küçük kıyılarında benzeri bir köprü yapmasını ve hatalarını görmesini söyler.

Bunun üzerine Mimar Hayreddin bölgede küçük küçük köprüler yapmaya başlar. Yapılan bu deneme köprülerinin ardından Mimar Hayreddin Mostar Köprüsü‘nü inşa etmeye başlar. 456 kalıp taş kullanılan bu köprü Neretva Nehri‘nin üzerine yapılacaktır. Köprü 1566 yılında inşa edilir. Bosna’da kültürel çeşitliliğin simgesi olan bu köprü Bosna Savaşı’na kadar dimdik ayakta kalır. 1992-1993 yılları arasında Hırvatlar ve Sırplar köprüye çeşitli saldırılar düzenler. Son olarak yapılan top atışlarıyla da 400 yıldan fazla ayakta kalan köprü tamamen yıkılır. TİKA aslına uygun olarak restorasyon çalışmalarına başlar ve köprü yapılan restorasyonun 23 Temmuz 2004 tarihinde açılır. Mostar Köprüsü 2005 yılında Dünya Kültürel Mirası Listesi’ne eklendi.

 

Ustaca bir teknik kullanılarak inşa edilen köprü, her açıdan Mimar Sinan’ın eğitim ve terbiyesinden geçen bir elin eseri olduğunu belli ediyordu. İslam mimarisinin en dikkat çekici en hüzünlü yapılarından biri olan ve Boşnakça “Stari Most” olarak isimlendirilen Mostar Köprüsü, nehrin iki farklı yakasında yaşayan Hırvat ve Müslüman kesimleri birbirine bağlayarak yüz yıllarca Balkanlar’ın en önemli figürleri arasında yerini sağlamlaştırdı.

Mostar Köprüsü’nün yapısını biraz incelediğimizde; 24 metre yükseklik, 30 metre uzunluk ve 4 metre genişlik bu köprünün ölçülerini oluşturmaktadır. Aynı zamanda bu köprü, dönemine göre oldukça gelişmiş bir teknoloji ve mimari bilgiyle inşa edilmiştir. İnşaat sırasında 456 kalıp taş kullanılmıştır. Köprünün hemen inşasının ardından köprünün ismi yakındaki bir şehre verilmiştir. Aslında köprüyü özel kılan olaylar hemen inşası sonrasında başlamıştır. Yine bu köprü, Mostar şehrindeki ticareti canlandırma fonksiyonu görmüştür. Ticaretin gelişmesi sayesinde, Mostar şehri, Hersek bölgesinin en önemli şehirlerinden birisi olmayı başarmıştır.

Mostar Köprüsü’nden Atlayış

2005 yılında Dünya Kültürel Mirası Listesi’ne eklenen Mostar Köprüsü’nde bir de eğlenceli ve aksiyonlu bir aktivite yapılmakta .

İlk olarak 1664 yılında yapılan ve her yıl temmuz ayında köprünün üstünden genç erkekler kendilerini Neretva Nehri’nin sularına bırakıyorlar. Kulağa ilk başta korkutucu gelebilir ama bunu tamamen eğlenmek, nehrin sularına dalmak ve biraz da cesaretlerini sergilemek için yapıyorlar.

 

Kaynak: Ets Tur

 

 

 

 

 

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here