Mustafa İnan : Bir Bilim Adamının Hayat Hikayesi

2

 

Mustafa İnan Yüksek Mühendis Mektebi’ne girmesi zor denen ama cevap olarak “Bi deneyek de bakak” karşılığını vererek mütevazi bir şekilde İstanbul Teknik Üniversitesine birincilikle girmiş olan bir insan.

Hayatını ülkesine adamış bilim adamı Mustafa İnan’ın hayatını , çalışmalarını ve İnşaat Mühendisliği’ne kattıklarını ele alan bu yazıya başlamadan önce İdol Mühendis :Santiago Calatrava yazısına buradan ulaşabilirsiniz.

ÇOCUKLUĞU VE OKUL HAYATI

Mustafa İnan, posta memuru Hüseyin Avni Bey ile ev hanımı Rabia Hanım’dan , 1911 tarihinde Adana’da dünyaya geldi.
Küçük Mustafa okula başladığında kimse ders çalıştığını görmüyordu ve ailesi üzerinde olumsuz bir hava hakimdi. Aile maddi sıkıntılar çekiyordu.

4 YAŞINDA ÇATIDAN DÜŞTÜ

Mustafa İnan’ın başına daha 4 yaşındayken kötü bir kaza geldi ve çatıdan düştü. Sebebi o yıllarda bölgede sıcaklıklardan dolayı hayatın bir kısmının evlerin düz çatısında geçmesiydi. Olaydan sonra Mustafa çok hastalandı, ölecek zannettiler. Nitekim Mustafa’nın küçük bedeni hayata sımsıkı tutundu.

BABASI “BU ÇOCUK ADAM OLMAYACAK” DİYORDU

Kurtuluş Savaşı nedeniyle Hüseyin Avni Bey Konya’ya taşınmaları gerektiğini düşündü ve Adana’dan göç ettiler. Savaşın başarıyla sonuçlanmasının ardından aile tekrar Adana’ya döndü. Mustafa okuluna devam etti. Mustafa’nın hiç kitabı yoktu, sadece bir defteri vardı. Ders çalıştığı görülmüyordu ve akşamları erkenden yatıyordu. Kimse bilmiyordu ama, Mustafa daha hava aydınlanmadan kalkıp okulun yolunu tutuyordu. Yatılı arkadaşları uyanana kadar onlardan ödünç aldığı kitaplarla ders çalışıyordu. Belki Hüseyin Avni Bey de kitap masrafı olmadığı için Mustafa’nın okula devam etmesine bir şey dememişti. Fakat ona göre bu çocuk adam olamayacaktı.

BABASI VEFAT EDİYOR

Mustafa İnan ortaokul son sınıfta parasız yatılı olmuştu. Burslu öğrenciydi. Fakat babası oğlunun adam olduğunu göremeden 1929 yılında vefat etti.Artık Mustafa’nın hayata atılması ve ailesine bakması gerekiyordu.

HOCA OLMAYA KARAR VERİYOR

Mustafa lisede çok başarılıydı ve çoğu zaman arkadaşlarına dersi o anlatıyordu. Matematik dersindeki başarısı sebebiyle ”Riyaziyeci Mustafa” lakabını almıştı. 1931 yılında liseyi birincilikle bitirdiğinde artık hedefte tek bir şey vardı, hoca olmak.

YÜKSEK MÜHENDİS MEKTEBİ SINAVLARI

1931 yılında Mustafa İnan Fen Fakültesine kayıt yaptırdı. Arkadaşları Mustafa’ya Yüksek Mühendis Mektebi’ne kayıt yaptırmasını söylediler. Eğer buraya girerse üniversite hocası olabilirdi. Mustafa böylelikle yeni öğrenciler de yetiştirerek memlekete daha fazla faydası olabileceğini düşünerek Mühendis Mektebi’ne kaydoldu. Sınava girecek İstanbullu çocuklar ”buraya girmek her yiğidin harcı değil hemşerim” demişlerdi. Gülümseyerek ”Bir deneyek bakak” diye karşılık veren Adanalı Mustafa, bu sınavda birinci oldu.

BİR ARKADAŞ

Mustafa İnan’ın notlarını arkadaşları hiç anlamazdı ve o da başkalarıyla paylaşmayı sevmez konuyu onlara kendisi anlatırdı. Bazı zamanlar haftasonları hiç görünmez bu zamanlarda lise öğrencilerine dersler verirdi. Onlardan biri de kendisine sorulduğunda ‘bir arkadaş’ dediği “Jale Ogan” idi.

YURTDIŞINDA DOKTORA YAPAN İLK TÜRK

Mustafa İnan 1938’de devlet bursuyla Zürih’e doktora yapmaya gitti. 1941’de yüksek eğitimini tamamladığında sadece doktor olmamıştı aynı zamanda yurt dışında doktora yapan ilk Türk bilim insanı olarak tarihe geçmişti. O zamanlar Jale Ogan da Almanya’da eğitimlerini tamamlıyordu. Mustafa İnan’la mektuplaşıyorlardı, birbirlerine uzak olsalar da duyguları hep beraberdi. 1944 yılında hayatlarını birleştirdiler.

ÖZEL SEKTÖRÜ HİÇ DÜŞÜNMEDİ

Evlilikte maddi sıkıntılar yaşamalarına rağmen hiçbir zaman özel sektörde çalışmayı düşünmedi. Çünkü bunu kendisini okutan devletine bir ihanet olarak düşünüyor ve borcunu yeni nesle faydalı olarak ödemek istiyordu. Bu düşüncelerle 1945 yılında profesörlüğe yükseldi. 1954-56 arası İnşaat Fakültesi dekanlığı, 1957-59 yılları arası Teknik Üniversite rektörlüğü görevlerinde bulundu.

BİR BİLİM ADAMININ ÖLÜMÜ

1967 yılında Avrupa’ya gidecek olan Mustafa İnan seyahat öncesinde bir rahatsızlık geçirdi ve Almanya’ya götürüldü. Yorgun bilim adamının bedeni daha fazla dayanamadı ve Mustafa İnan 5 Ağustos 1967 sabahı hayata gözlerini yumdu.
Mustafa İnan’a 1971 yılında TÜBİTAK Hizmet Ödülü verildi. Ayrıca İstanbul Teknik Üniversitesinin kütüphanesine de Prof.Dr. Mustafa İnan’ın adı verilmiştir.

MUSTAFA iNAN’IN AKADEMİK FAALİYETLERİ

1. Mustafa İnan, doktorası sırasında ilgilenmeye başladığı Fotoelastisite konusunda araştırma yapmış ilk Türk bilim adamıdır.

2. Mustafa İnan, ‘Kayma Merkezi’ isimli ilk makalesini 1943 yılında yayınlamıştır.

3. 1959-1964 yılları arasında, ilk yapay uyduların yeni yeni fırlatıldığı sıralarda ‘Suni Peyklerin Yörünge Hesaplarına Dair Bazı Sonuçlar’ isimli makalesiyle başlayarak, toplam 11 adet makale yayınlamıştır.

4. 1965 yılında ‘Cisimlerin Mukavemeti’ isimli kitabının ilk şekli ofsette 500 adet basılarak öğrenci notları olarak ortaya çıkarıldığında ilk 3 günde tümü satılınca ve 16 liraya olan öğrenci notları 55 liraya kadar öğrenciler arasında kara borsaya düşünce, Mustafa İnan hemen kitabın basılması gerektiğine karar vermiştir.

Mühendislik olsun olmasın bilimin birçok dalında böyle insanların sayısının artması dileğiyle. Mustafa İnan’la ilgili daha çok detaya Oğuz Atay : Bir Bilim Adamının Romanı kitabından ulaşabilirsiniz.

KAYNAK : Bir Bilim Adamının Romanı (Oğuz Atay) , İTÜ Kütüphane

2 YORUM

  1. Gerçekten etkileyici bir hayat hikayesi yazınız gayet açık ve anlaşılır olmuş önce sizi tebrik eder bizlerinde böyle bilim insanlarının yolundan gitmemiz dileğiyle…

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here