Ana Sayfa Kütüphane TBDY 2018 TBDY 2018 Asmolen Döşemeli Yapılar

TBDY 2018 Asmolen Döşemeli Yapılar

TBDY 2018 ile birlikte mühendislik tartışma ortamımıza asmolen döşeme tipinde yapılar konulu bir tartışma oturdu.

Bu konu aslında yeni değildir. Mühendisliğe başladığım 1989 yılından itibaren benim de uyguladığım bazı konuların eksiği, fazlası ile yönetmeliğe yazılmış halidir. Yönetmelikteki ilgili maddelerin yazım ve ifade eksikliği sebebi ile konu döşeme tipine sınırlandı.

İşin aslı tartışılması gereken konu çerçeve davranışı ve asmolen döşeme tipli yapılarda çerçeve davranışı olmalıdır.

Neden yönetmelikler çerçeve tipi yapılar için en yüksek R katsayını öngörür ?

Yüksek R demek düşük deprem yükü hesaplanması ve buna göre donatılandırma, boyutlandırma anlamına gelir. R katsayısı azaldıkça yapının deprem enerjisini sönümleme kapasitesi azaldığı düşünülerek daha yüksek deprem yükü altında boyutlandırma ve donatılandırma gerektirir. Çerçeveler esnek yapısı ile daha fazla deprem enerjisi sönümlerler ancak tabi bu sönümlemeyi yapabilecek sünekliğe sahip olmaları şartı ile.

İşte asmolen döşeme tipi diye anılan yapıların zayıflığı ve gol yedikleri nokta burasıdır. Zayıf çerçeve davranışı.

Çerçeve davranışı ne demektir ?

Figürde soldaki planda kirişler 25×60 ve sağdaki planda 25×30 ebatlarındadır. Kolonlar her iki yapıda da 30×60.

Aynı döşeme yükleri ve kalınlıkları ve aynı deprem etkisi altında Ex depremi altındaki moment diyagramları şeklin sağında görülebilir.

Aradaki bariz farz soldaki 25×60 kirişleri olan yapıda kolon üst momentlerindeki yaklaşık yarı yarıya azalmadır.  Sağdaki modelde ise kiriş, kolondan çok az moment paylaşmış ve adeta basit mesnetli kiriş gibi çalışmıştır. Kolonlar ise adeta üstten mafsal bağlantılı konsol kolon gibi davranmıştır.

Yönetmeliğin ilgili maddesi sürekli tek yönde boşluklu veya boşluksuz asmolen yapıdan bahsetmesine rağmen asıl kastettiği çerçeve etkisi yaratmayan yatık kirişlere sahip yapı tipidir. Problem sadece tek yöne yük aktarması veya düşük döşeme kalınlığı (5-7 cm) sebebi ile rijit diyafram oluşturmaması olsa idi iki yöne yük aktaran ve oldukça kalın döşemelere sahip kirişsiz döşeme sistemleri de sınırlı sünek sayılmaz idi. Tamamı sınırlı sünek kabul edilen bu sistemlerini ortak özelliği çerçeve davranışı gösterecek kolon kiriş birleşimlerine sahip olmamalarıdır.

Hiç diyaframı olmayan döşemesiz çerçeve sistemler yüksek sünek detayları sahip ise yine yüksek sünektir.

Dolayısı ile döşemenin rijit diyafram oluşturup oluşturmaması veya tek ya da iki yöne yük aktarması değil yapının yeterli rijitliğe sahip kolon kiriş birleşimlerine sahip olması süneklik seviyesini yükseltir.

Bu anlamda ben iki yöne dişli döşeme yaptım diyerek yapınızı yüksek sünek yapamazsınız. Yapmanız gereken dik kirişlere sahip kolon kiriş birleşimleri oluşturmaktır. Bunu yapamıyor isek yeterli perde ekleyip karma sistemleri oluşturmaktır.

Suat Yıldırım

İnş. Yük. Müh. (ODTÜ 1989)

[email protected]

İnş.Yük.Müh. Suat Yıldırım
İnş.Yük.Müh. Suat Yıldırım
ODTÜ 1989 İnşaat Müh. Bölümü Mezuniyet ODTÜ 2011 İnşaat Müh. Yapı Mekaniği Bölümü Yüksek Lisans Mezuniyet PROMER Müş. Müh. A.Ş. İstanbul ofis sorumlusu Güçlendirme Departmanı Koordinatörü Deprem Güçlendirme Derneği (DEGÜDER) YK üyesi, Bşk. Yrd.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

- Reklam-

BUNLARI KAÇIRMA

Göçük Altında Kalan Mühendisten Acı Haber Geldi

Gaziantep’te cami inşaatındaki iskelenin devrilmesi sonucu 33 saat süren arama çalışmaları sonucunda bulunan İnşaat Mühendisi Korkut Küçükcan’ın ölümüyle ilgili Gaziantep Üniversitesi Hastanesi Başhekimi basın...