Ana Sayfa Blog DAYANIMA GÖRE TASARIM

DAYANIMA GÖRE TASARIM

Yazının başlığında bahsettiğimiz tasarım, taşıyıcı sistem tasarımı.

İnşaat mühendisleri, deprem kuvvetleri altındaki taşıyıcı sistemleri iki esastan birine göre tasarlarlar. Bazen her iki yöntemi de ayni anda kullanırlar. Tasarımda kullanılan bu iki esas yöntem nedir?

1…Dayanıma göre tasarım,
2…Şekil değiştirmeye göre tasarım.

Dayanıma göre tasarımda, esas olan kuvvetlerdir. Dönme ile uzama ile kısalma ile ilgilenilmez, hesaplanmaz. Dayanıma göre hesabın esasında, elemanın ya da sistemin sınır dayanımı bellidir, dış kuvvetler hesaplanır, sonra bu iki değer kıyaslanır, hesap tamamlanır. Örnek verelim: Bir kolon düşünelim. Hâlihazırda bu kolon 3 birimlik bir etkiyi karşılayabilecek durumda olsun. Dış etkileri hesaplarız, dış etkiler 3.1 birim çıkarsa 3.1 değeri 3’ten büyük deyip uygun değil deriz; dış etkiler 2.9 çıkarsa 2.9 değeri 3’ten küçük olduğundan uygun diyebiliriz. Yeri gelmişken şekil değiştirme esaslı dayanım hakkında da bilgi verelim. Bir kesitin dönme kapasitesi 2 birim radyan olsun(herhangi bir performans seviyesine göre).Dış etkilerden oluşan dönmede 1.9 birim radyan çıktı diyelim, 1.9 değeri 2 den küçük olduğundan uygun dersiniz. Dikkat edin, dayanım esaslı hesapta kuvvetleri kıyaslıyorsunuz, şekil değiştirme esaslı hesapta, dönmeyi, uzamayı, kısalmayı kıyaslıyorsunuz.

Dayanıma göre hesapta önemli olan husus elemanların karakteristik dayanımlarının bilinmesidir. Ancak bu şekilde, dış etkilerin doğurduğu tesirlerin eleman ya da sistem tarafından karşılanmadığını tayin edebilirsiniz. Dayanıma göre hesapta malzemelerin maximum karakteristik dayanımları gerilme-sekil değiştirme eğrisinin doğrusal olduğu bölgeden alınır. Doğrusal olmayan davranış biçimi hesaba direkt yansıtılmaz. Yani elemandaki şekil değiştirmeler kuvvet arttıkça artar, kuvvet kalktığında ise ilk hale geri döner. Bu bağlamda kalıcı şekil değiştirmelerin olmasına izin verilmez Bu yüzden dayanıma göre hesapta dönmeler, uzamalar, kısalmalar hesaplanmaz.

Dayanıma göre yaptığımız hesapta, malzemenin doğrusal ötesi davranışı da, bir katsayı ile hesaba dâhil edilir. Nedir bu katsayı? (R) dediğimiz katsayı işte bu katsayıdır. Bu katsayı ile malzemelerin doğrusal olmayan davranışları da hesaba yüzeysel olarak katılmaya çalışılır.

Anlaşılacağı üzere, dayanım esaslı hesapta hasarın nasıl ve nerede olacağını bilemezsiniz. Çünkü hasar demek ilgili kesitteki şekil değişikliği demektir. Şekil değişikliği nedir? Kesitteki dönmedir(eğrilik) tir, elemandaki uzamadır, elemandaki kısalmadır. Siz dayanım esaslı hesapta tek tek her elemanın ilgili yerindeki dönmeyi, kısalmayı, uzamayı hesaplamadığınızdan hasarın nerede, nasıl olduğunu bilemezsiniz. Yani dayanım esaslı hesapta net bir hasar kontrolü yoktur. Dayanım esaslı hesapta ancak çok genel tahminler yapabilirsiniz. Mesela binada hasar oluşacak ama yıkılmayacak gibi, ya da en son hasarlar kolonlarda oluşmaya başlayacak gibi. Yönetmeliklerin dayanım esaslı hesap içeren bölümleri de zaten bu tarz ifadeler ile doludur.

Dayanım esaslı hesapta şekil değiştirmeleri göremiyoruz diye, ya da şekil değiştirme esaslı hesaba göre nispeten daha kolay diye vazgeçmek güvenilmez demekte pek doğru değildir. Dayanım esaslı hesapta yerine göre güvenle kullanılır, şekil değiştirme esaslı hesapta güvenle kullanılır. Önemli olan ne zaman nerede kullanılacağının/kullanılabileceğinin kararını doğru verebilmektir. Bir hesabın karmaşık olması, daha çok veriye ihtiyaç duyması hesabın daha güvenli olduğu anlamı taşmaz…

Ahmet CELIKKOLLU
İnşaat Mühendisi
ESKISEHIR

 

- Sanal Şantiye'ye Özel İndirimli Eğitimler (Ağustos 2020) -

- Mühendis Akademi Eğitimleri -

 

→ TBDY 2018'e göre SAP2000 Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ TBDY 2018'e göre ETABS Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ TEKLA STRUCTURES Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ MSPROJECT Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ REVIT Architecture Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ Sta4CAD Eğitimi - 40 TL Satın Al



-

⇒ Sıfırdan İleri Seviye Statik Proje Okuma ve Yorumlama Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ istCAD 2020 ile Kazı Projesi Hazırlama Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Yapım İşi İhalesine Hazırlık Süreci - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Sıfırdan 2018 TBDY Göre IdeCAD v10 Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ SAP200, ETABS, Sta4CAD ile Statik Proje Eğitimi - 50 TL *YENİ Satın Al


⇒ Temelden Çatıya İnşaat Eğitimi - 60 TL Satın Al


⇒ 2018 TBDY Göre STA4CAD Eğitimi - 35 TL Satın Al


*Listedeki fiyattan farklı bir fiyat görmeniz durumunda lütfen bizimle irtibata geçiniz.

ABONELİK

 
İnş.Müh.Ahmet Çelikkollu
İnş.Müh.Ahmet Çelikkollu
İnşaat Mühendisi - Eskişehir

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

ABONE OL

HAFTANIN İÇERİKLERİ

İnşaat Sektörünün Markası SANAL ŞANTİYE

2009 Yılında bilgi paylaştıkça artar prensibi ile kurulan Sanal Şantiye artık Türk Patent Enstitüsünce marka olarak tescil edilmiştir.Birlikte çıktığımız bu yolda Sanal Şantiye ismini markalaştırmanın...

Yapı denetimde çalışan İnşaat mühendislerinin ücret ve çalışma şartları iyileştirilmelidir

İnşaat sektörü ile ilgili her gün yeni olumsuz haberlerin geldiği bu zamanlarda her inşaat mühendisi topluluğu kendi çapında bir şeyler yapmaya, bu olumsuzlukları üst...

Profesyonel Akustik Çözümlerin Vazgeçilmez Adresi : Uzman Akustik

Endüstrileşmenin her geçen gün arttığı çağımızda önemli sosyal problemlerden biri haline gelen ve insan vücudunda yarattığı psikolojik gerginliğine yanı sıra birçok fizyolojik problemin de...

Üstgeçit çöktü, yol trafiğe kapandı

Hasdal Otoyolu'nda üstgeçit çöktü, yol trafiğe kapandı Eyüpsultan Hasdal’da otoyolun üzerindeki üstgeçit çöktüEyüpsultan Hasdal Otoyolu’ndaki Hasdal Kışlasının önündeki üstgeçit henüz bilinmeyen bir nedenle büyük...

SON YORUMLAR