Ana Sayfa İnşaat Medya Mühendislik Harikaları Hikayesi Olan Mimari Tasarımlar #1 Tac Mahal

Hikayesi Olan Mimari Tasarımlar #1 Tac Mahal

Hikayesi Olan Mimari Tasarımlar #1

Tac Mahal 

Hindistan‘ın Agra şehrinde, 1631-1654 yıllarında inşa edilmiş anıt mezar.

İslâm türbe mimarisinin en önemli eserlerinden birisi olarak kabul edilir. Babür İmparatorluğunun 5. hükümdarı Şah Cihan‘ın 17 Haziran 1631 tarihinde genç yaşta ölen eşi Ercümend Bânû Begüm için o zamanki imparatorluğun başkenti olan Agra‘da Yamuna Nehri‘nin kıyısında yaptırılmıştır. Mümtaz Mahal‘in ve 1666‘da ölen imparator Şah Cihan‘ın mezarlarını barındırır.

Yapı, Şah Cihan‘ın hâkimiyeti süresinde en parlak dönemini yaşayan Bâbürlüler‘in güç ve kudretini temsil eder. Hanedanın güç ve kudreti kadar, Şah Cihan ile eşi Ercümend Bânû Begüm arasındaki sevginin de sembolüdür.

Şah Cihan‘ın tahta çıkması üzerine Mümtaz Mahal adını alan Ercümend Banu Begüm, on dördüncü çocuğunu doğururken hayatını kaybetmiştir. Hükümdarın, eşine duyduğu sevginin hatırasına görkemli bir anıt mezar yaptırarak teselliyi sanat ve mimaride bulduğu anlatılır.

1983‘ten bu yana UNESCO‘nun Dünya Miras Listesi‘nde yer almaktadır. Yılda tahmini 3 milyon kişi tarafından ziyaret edilir.

Yapımı

Türbe, iki yanında simetrik yapılar olarak inşa edilmiş cami ve konuk evi ile anıtsal giriş kapısından olan yapılar bütünü içinde yer alır. 1632’de inşasına başlanan eser, çevre düzenlemesi ve diğer yapılarla birlikte 1652’de tamamlanmıştır.

Türbenin inşaatı için mimar ve ustalardan oluşan bir heyet kuran hükümdar, Osmanlı, İranlı, Suriyeli usta ve sanatkârlarla birlikte mahallî Hint ustalara da görev vermişti. Bağdat’tan hattat, Buhara’dan kakma ustası, İstanbul’dan kubbe ustası, Semerkand’dan minare yapımcısı, Kandahar’dan taş ustası, Şiraz’dan çizim ustası getirilmişti.

Tac Mahal’in yandan görünüşü.

Tac Mahal’in esas mimarının kim olduğu hakkında birçok görüş ileri sürülmüştür. Kimileri Venedikli Jeromino Veroneo adlı bir İtalyan’ın veya Bordeauxlu Augistin adlı bir Fransız’ın, kimileri de Osmanlı mimarı Mehmet İsa Efendi’nin yapının esas mimarı olduğunu ileri sürmüşlerdir. 17. yüzyıldan kalma “Divan-ı Mühendis” adlı bir el yazmasında Lutfullah Mühendis el-Lâhûrî, babası Üstad Ahmed’in Tac Mahal’in mimarı olduğundan bahseder. Bu el yazmasının bulunuşundan sonra 1930’larda “Nâdirü’l-asr” Üstad Ahmed’in yapının asıl mimarı olduğu görüşü kabul görmüştür.

Şah Cihan’ın gözde mimarı Üstad Ahmed, Tac Mahal’e ilişkin efsanelerde sıklıkla anlatıldığı gibi gözleri kör edilip, elleri kesilerek işkence görmemiş; yapının tamamlanışından 9 yıl sonra Lahor’da hayatını kaybetmiştir.

Tac Mahal anıt mezarının 1863-1869 yılları arasında Samuel Bourne tarafından çekilen fotoğrafı.

Mimari Özellikleri

Tac Mahal‘in yapımında parlak, ince mavi damarları olan beyaz mermer kullanılmıştır. Aynı mermerden yapılan ve yerden yüksekliği 82 metre olan kubbe, Mimar İsmail Efendi tarafından yapılmış ve 1648 yılında tamamlanmıştır. Yapıdaki yazıları yazan Hattat Settâr Efendi‘dir.

Hat örneği

Kubbe üzerinde altınlı bir alem vardır. Türbenin beyaz mermerden 4 minaresi vardır. Anıtın dört yanına Hattat Settâr Efendi tarafından Yasin suresinin tamamı yazılmıştır.

İnşaatta çok sayıda ustanın da yanı sıra, günde 20 bin işçinin çalışmasıyla türbe 1643’te, çevresindeki avlu ve yapılar 1649’da bitirildi. Tac Mahal, 20 yılda 1652’de bütünüyle tamamlandı.

305×580 metre ölçülerindeB yer alan Tac Mahal, dört cephesinin ortalarında 33 metre yüksekliğindeki taç kapılarıyla 75 metre yüksekliğindeki anıt kubbeyi çevreliyor.

Anıtsal giriş kapısı

İç mekanı örten 30 metre yüksekliğindeki alt kubbeyle üst kubbe arasında türbe mekanı kadar ölü hacim var.

Mümtaz Mahal ve Şah Cihan‘ın sandukaları üst katta, kubbenin altındadır. Sandukaların bulunduğu yerdeki kubbede insan ağzından çıkan her ses 7 kez yankılanacak şekilde bir akustiğe sahiptir.

Şah‘ın ve eşinin asıl lahitleri ise, en alt katta bulunmaktadır.

Tac Mahal‘in yüz binlerce akik, sedef ve firuze gömülü olan duvarlarında ayrıca 42 zümrüt, 142 yakut, 625 pırlanta ve 50 adet çok iri inci vardır.

Teknik Ve Genel Özellikler

Tür               : Anıt mezar

Mimari tarz    : Babür mimarisi

Konum          : Agra, Uttar Pradeş, Hindistan

Yapım           : 1632 – 1654

Yükseklik      : 74 metre

Zemin Alanı  : 176.900 m2

Mimar          : Üstad İsa Muhammed Efendi, Üstad Ahmed Lahori ve diğer mimarlar

 

Muhammet Talha Salman
Muhammet Talha Salman
Fırat Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü öğrencisiyim. Ülkeme ve milletime hizmet etmek en büyük hayalim ve amacımdır, mühendislik ancak beni amacıma götüren yolda bir araç olabilir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

BUNLARI KAÇIRMA

Anne Lütfen Ölme !

Ölmek İstemiyorum ! İnsanın ne tadı kalıyor ne de tuzu hayat flulaşıyor, buzlu bir pencerenin ardından seyrediyorum dünyayı epey bir süre sonra irkiliyorum bir sesle...