Türkiye’de kat sayısından, kullanım amacından bağımsız olarak her binada perde kullanılmalıdır. Tek katlı binada tasarlansa, üç katlı binada tasarlansa, otuz katlı binada tasarlansa perde felsefesinin toplumda yer etmesi için perde kullanılmalıdır (bina betonarme ise betonarme perde, çelik ise çelik perde). Perde öyle bir taşıyıcı elemandır ki, tasarım hatalarını, uygulama hatalarını bile örtbas eder/edebilir Perde, taşıyıcı sistemlerde tasarımcı ve uygulayıcı lehine tolerans sağlar.
Ülkemiz gibi deprem ivmelerin büyük olduğu yerlerde perde bir tartışma konusu olmamalıdır, perde Türkiye’de yararlıdır, olmalıdır, zorunludur.
Biraz daha ileri gidecek olursak, ev satın alınmak istediğinde ya da kiralanmak istediğinde mutlaka binada perde olup olmadığına bakmak gerekir, binada perde yoksa o evi satın almamak ya da kiralamamak uygundur.
Perdelerin taşıyıcı sistemlerde bu kadar elzem olduğu ülkemizde ekonomik perde tasarımı yapmak önemlidir, ekonomik perde tasarımı da bilgiyle olur.
Bilinen aksine, perde kullanarak da yüksek sünek tasarım yapılabilir.
Perdeli binaların, perdelerin çok rijit olması sebebiyle yüksek sünek olamayacağı tamamen hatalı bir yaklaşımdır. Sadece kolonlardan oluşan bir bina yüksek sünek OLAMAYACAĞI gibi, perdelerden oluşan bir bina YÜKSEK SÜNEK olabilir. Süneklik kolon ya da perde ile ilintili değil bir hesap felsefesi ile ilintilidir, matematiksel bir konudur.
Eğilme(moment) hasarı sünek davranış biçimidir. Kesme hasarı ise gevrek davranış biçimidir.
O halde sünek davranış arzu ediliyorsa eğilme(moment) hasarlarına öncelik verilmelidir. Daha net bir anlatımla, perde kesitinin boyutlandırılmasında kesme kuvveti kapasitesi, eğilme(moment) kapasitesinden yüksek tutularak güç tükenmesinin gevrek değil sünek olması sağlanabilir. Moment((eğilme) kapasitesi çok büyük olan perdeler sünek davranış gösterir ki arzu edilende budur.
Bunlara da Göz Atmayı Unutmayın
Konuya betonarme perde özelinde bakarsak, betonarme perdenin eğilme kapasitesini en büyük yapacak/yapabilecek dizaynlar ekonomik dizaynlardır. Bir betonarme elemandaki eğilme donatıları tarafsız eksenden ne kadar uzak olursa moment kolu o denli büyük olacağından moment kapasitesi de o derece büyüktür. Betonarme perdelerde eğilme donatıları düşey donatılardır, o halde düşey donatıların tarafsız eksene uzak noktalarda yığılması sağlanmalıdır ki eğilme kapasitesi büyük olsun. Tarafsız eksene uzak nokta perdenin uç noktalarıdır, düşey donatılar uç noktaya ne kadar yakınsa o betonarme perdenin eğilme kapasitesi o derece artar. Yani perde düşey donatıları tarafsız eksene en uzak nokta olan perde uç bölgelerinde yığılmalıdır. Eğilme kapasitesini artıran en önemli donatılar(perdelerde) uç bölgelerde yer alan düşey donatılardır. Perde uç bölgeleri mümkün mertebe büyük tutulmalı, konabilecek kadar düşey donatı uç bölgelere yerleştirilmeli, bina yüksekliği boyunca perde uç bölgesi küçülmeden devam etmelidir. Perde gövdesine konacak ilave düşey donatılar eğilme kapasitesini çok az artırır. Yüksek sünek perde tasarımlarında ekonomiyi de göz önüne aldığımızda uç bölgelerdeki düşey donatıların son derece önemli olduğu anlaşılır. Ekonomik betonarme perde tasarımı iyi bir perde uç bölgesi tasarımından geçer.
Ahmet ÇELİKKOLLU
İnşaat Mühendisi
0545 401 95 15
Sanal Şantiye sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
“Türkiye’de kat sayısından, kullanım amacından bağımsız olarak her binada perde kullanılmalıdır. Tek katlı binada tasarlansa, üç katlı binada tasarlansa, otuz katlı binada tasarlansa perde felsefesinin toplumda yer etmesi için perde kullanılmalıdır”
Bu cümleye %100 katılıyorum Ahmet abi. Bir şekilde uygulanması halinde ülkemizde depremde hasar alan bina sorununun ortadan kalkacağını düşünüyorum yeni binalar için.