Ana Sayfa Blog Hareketli Yük, Sabit Yük, Dinamik Yük, Statik Yük Nedir?

Hareketli Yük, Sabit Yük, Dinamik Yük, Statik Yük Nedir?

İnşaat mühendisi olup da halen hareketli yük, sabit yük, dinamik yük, statik yük ayrımını yapamayan kişiler var. Bu ayrım bilinse ne olur, bilinmese ne olur diye düşünenler de vardır. Ama bu ayrım, hesap tekniklerinin belirlenmesi ve yönetmelikler açısından hayati önem taşır. Eğer inşaat mühendisi iseniz bu ayrımı bilmek zorundasınız. Bu yükleri yanlış tanımlamak proje hatalarına sebep olur. En basit örnek sabit bir yükü hareketli yük tanımlarsanız deprem kuvvetleriniz daha küçük çıkar (hareketli yük %30 hesaba girer, konut).

Hareketli yük nedir?

Hareket eden yük hareketli yük değildir. 1000 adet tuğla bazen hareketli yük olur, bazen sabit yük olur. Hareketli yük demek, o yük’ün bazen orada olması bazen orada olmaması demektir. Bir bina yapıyorsunuz ve kiriş üzerinde duvar var., bu duvar 1000 tuğladan oluşsun. O duvar hep orada mi olacak? Evet hep orada olacak. O halde bu 1000 tuğla sabit yüktür, idealizeye de sabit yük olarak girilir. Yine bir bina da bir depo düşünelim. Bu depoda tuğla satışı yapılıyor. Bazen bu depoya 1000 tuğla geliyor depoda duruyor, bazen bu tuğlalar satılıyor depo boşalıyor. O halde bu 1000 tuğla bazen depoda, bazen değil. İşte bu durumdaki tuğlalar hareketli yüktür. Mantığı anladınız sanırım. Yük hep oradaysa sabit yük, yük bazen oradaysa bazen orada değilse hareketli yük, mantık bu. Binalarda insan yükü neden hareketli yük alınır, insanlar yürüdüğünden ve hareket ettiğinden değil, insanların bazen orada olup bazen orada olmamasındandır. Binadaki beton zati yükü neden sabit yüktür, çünkü beton hep oradadır.

Bu bağlamda projelerimizde, fonksiyona göre yüklerimizin sabit mi hareketli mi olduğunu tespit etmemiz gerekir. Sabit yükler, hareketli yükler projelere göre farklılık arzedebilir/arzeder. Ülke deprem yönetmeliklerinde atalet kuvvetleri yani deprem kuvvetleri hesabında yüklerin sabit mi, hareketli olması dikkate alınır. Deprem kuvveti dediğiniz şey aslında bina kütlesinin kendi oluşturdurdu bir kuvvettir. Yani kütle varsa ve ne kadar büyükse deprem kuvveti o kadar buyuk olur. Hareketli yükler de sürekli bina da olmadığından, deprem hesabında bu yüklerin belli oranda hesaba katılması istenir ve ekonomi sağlanır. Vt=m x a… burada Vt deprem kuvveti olsun, (m) kütledir.  (m) kütlesi deprem kuvvetini oluşturan kütledir. (m) kütlesinin içine binada sürekli olan tüm kütleyi birebir sokarsınız, ama bazen orada olan bazen olmayan kütlenin belli yüzdesini(konut%30gibi) sokarsınız. Gördüğünüz üzere sabit yük hareketli yük tanımı ne kadar önemli. Sabit yük sürekli orada olan yük, hareketli yük bazen orada olan bazen orada olmayan yük. Tanım bu.

Gelelim statik dinamik yük tanımına

Dinamik yük demek zamana göre büyüklüğü değişen yük anlamına gelir. Mesela deprem yükü, rüzgar yükü dinamik bir yüktür, dinamik bir kuvvettir. Statik yük büyüklüğü ise zamana göre değişmez. Mesela bir kirişin üstündeki duvarı düşünün. Bu duvar in şu an mesnette oluşturacağı momentte aynıdır, bir kaç saat sonra  mesnette oluşturacağı momentte aynidir. O halde bu duvar statik bir yüktür.

Şimdi bir havuzdaki suyu düşünelim. Havuz su ile dolu duruyor. Herhangi bir hareket yok. Bu şu an itibariyle statik bir yüktür. Yatay bir hareket oldu havuz çalkalanıyor diyelim, ne oldu suyun taşıyıcı sisteme etkisi zamana göre değişti, moment artıyor, azalıyor, kesme kuvveti artıyor azalıyor. Yani su bir anda dinamik yük oldu.

Umarım kavramlar iyi anlaşılmıştır. Bir problemi çözmek için önce alt elemanları özümsemek gerekir. İyi bir proje yapmakta böyledir. Sabit yük, hareketli yük, statik yük, dinamik yük nedir bileceğiz ki uygun ve doğru çözümler yapabilelim.

 

 

Ahmet ÇELİKKOLU

İnşaat Mühendisi

ESKİŞEHİR

0541973 0151

Ahmet ÇELİKKOLLU’nun diğer tüm yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

 

- Sanal Şantiye'ye Özel İndirimli Eğitimler (Mayıs 2020) -

- Mühendis Akademi Eğitimleri -

 

→ TBDY 2018'e göre SAP2000 Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ TBDY 2018'e göre ETABS Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ TEKLA STRUCTURES Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ MSPROJECT Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ REVIT Architecture Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ Sta4CAD Eğitimi - 40 TL Satın Al



-

⇒ Sıfırdan İleri Seviye Statik Proje Okuma ve Yorumlama Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ istCAD 2020 ile Kazı Projesi Hazırlama Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Yapım İşi İhalesine Hazırlık Süreci - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Sıfırdan 2018 TBDY Göre IdeCAD v10 Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ SAP200, ETABS, Sta4CAD ile Statik Proje Eğitimi - 50 TL *YENİ Satın Al


⇒ Temelden Çatıya İnşaat Eğitimi - 60 TL Satın Al


⇒ 2018 TBDY Göre STA4CAD Eğitimi - 35 TL Satın Al


*Listedeki fiyattan farklı bir fiyat görmeniz durumunda lütfen bizimle irtibata geçiniz.

ABONELİK

 
İnş.Müh.Ahmet Çelikkollu
İnş.Müh.Ahmet Çelikkollu
İnşaat Mühendisi - Eskişehir

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

ABONE OL

HAFTANIN İÇERİKLERİ

Deprem izolatörü ilk kez konut projesinde

 Türkiye’de deprem izolatörlerinin uygulandığı ilk konutlar Başakşehir’de hayata geçiriliyor. Deprem kuşağında bulunan Türkiye’de daha önce birçok alanda uygulanan deprem izolatör sistemi ilk kez konutlarda uygulandığı...

Avrupa Neden Gökdelen İnşa Etmiyor ?

Dünya üzerinde bulunan kıtalar arasında Avrupa, en gelişmiş, yoğun nüfuslu ve ekonomik olarak refah seviyesi oldukça yüksek sayılabilecek kıtalardan birisidir. Peki buna rağmen neden...

Zamansız Güzelliğin İsmi: Valarte Neo Banyo Dolabı

Zamansız Güzelliğin İsmi: Valarte Neo Banyo DolabıYaşam alanınızda gerek işlevselliği gerekse de tasarımları ile kullanım kolaylığı sağlayan VitrA, banyolarınıza da alternatif çözümler getiriyor....

Betonarme Statiği/Çelik Statiği/Ahşap Statiği

Statik, betonarmede de aynı, çelikte de ayni, ahşapta da ayni. Dinamik betonarmede de ayni, çelikte de ayni, ahşapta da ayni. Bir mühendis statik ya biliyordur...

SON YORUMLAR