18 Ocak 2020
Ana Sayfa Blog Kiriş Nedir? İnşaatta En Çok Kullanılan Kiriş Örnekleri

Kiriş Nedir? İnşaatta En Çok Kullanılan Kiriş Örnekleri

Kiriş Nedir?

Kiris, boyu doğrultusundaki eksenine dik kuvvetlerin etkisi altında bulunan çubuk; döşemeden gelen yükleri düşey taşıyıcılara aktaran, eğilmeye dayanıklı strüktür ögesi olarak ifade ediliyor.

- Reklam-

Bina ve inşaat yapımında farklı kiriş tipleri kullanılır. Bunlar düşey yüklere, kayma kuvvetlerine ve bükülme momentlerine dayanabilen yatay, yapısal elemandır. Kirişler, uzunlukları boyunca uç noktalarına getirdikleri yükleri duvarlara, sütunlara, temellere vb. Aktarır.

Bu makalede, bina yapımında kullanılan farklı kiriş tipleri, destek şekillerine, kesit şekillerine (profil), uzunluklarına ve malzemelerine göre incelenecektir.

 

Yapılarda Kiris Çeşitleri

- Advertisement -

 

Aşağıda koşullara göre sınıflandırılmış farklı kiriş tipleri listelenmiştir.

  1. Destek Koşullarına Göre
  2. Yapı Malzemelerine Göre
  3. Kesit Şekillerine Göre
  4. Geometrisine Göre
  5. Denge Durumuna Göre
  6. İnşaat yöntemine Göre

 

Destek Koşullarına Göre Kirişler

1. Basit Kiris

Her iki ucunun da desteklere dayandığı fakat dönmekte serbest olduğu en basit yapısal elemanlardan biridir. Bir ucunda sabitlenmiş destek ve diğer ucunda silindir desteği bulunur. Atama yükü temelinde, kesme ve bükülmeyi sürdürür.

kiriş sanalsantiye.com
Şekil 1: Basitçe desteklenen kiris

 

  1. Sabit Kiriş

Her iki uçta da desteklenir ve dönmeye direnmesi için sabitlenir. Aynı zamanda yerleşik bir ışın denir. Sabit uçlar, tepki kuvvetlerinden başka sabitleme momentleri üretir.

Fixed beam
Şekil 2: Sabit Kiriş

 

  1. Konsol Kiriş

Bir kiriş bir uca sabitlenmişse ve ucunda serbest kalacak şekilde ayarlanmışsa, konsol kirişi olarak adlandırılır. Kiris, yükü bir an zorla desteklendiği noktaya ve kayma gerginliğine geri dağıtır. Konsol kirişleri, cumbalı pencere, balkon ve bazı köprülerin oluşturulmasında kullanılır.

 

Cantilever beam
Şekil 3: Konsol kiris

 

  1. Sürekli Kiriş

Sürekli kiriş, tüm uzunluğu boyunca dağıtılmış ikiden fazla desteğe sahiptir.

Continuous beam
Şekil 4: Sürekli kiris

 

 

Yapı Malzemelerine Göre Kirişler

 

  1. Betonarme Kirişler 

Şekil 5’te gösterildiği gibi beton ve donatıdan yapılmıştır.

Reinforced concrete beam
Şekil 5: Betonarme kiris

 

  1. Çelik Kirişler 

Çeliklerden imal edilmiştir ve birçok uygulamada kullanılmaktadır.

Steel beam
Şekil 6: Çelik kiris

 

  1. Ahşap kirişler

Bu tür kirişler ahşaptan yapılmış ve geçmişte kullanılmıştır, ancak uygulaması şimdi önemli ölçüde bırakılmıştır.

Timber Beam
Şekil 7: Ahşap Kiris

 

  1. Kompozit Kirişler 

Kompozit kirişler, çelik ve beton gibi iki veya daha fazla farklı türde malzemeden imal edilir ve şekil 8’de gösterildiği gibi çeşitli geçerli enine kesitler kullanılmıştır.

Composite beam
Şekil 8: Kompozit kiris

 

 

Kesit Şekillerine Göre Kirişler

Kirişlerin çeşitli enine kesit şekilleri mevcuttur ve yapıların farklı bölümlerinde kullanılır. Bu kirişler betonarme, çelik veya kompozit malzemelerden yapılabilir:

 

Betonarme enine kesit şekilleri şunları içerir:

  1. Dikdörtgen kiriş 

Bu tip kiriş, betonarme binaların ve diğer yapıların yapımında yaygın olarak kullanılır.

Rectangular Reinforced concrete beam
Şekil 9: Dikdörtgen Betonarme kiris

 

  1. T-profil Kirişi

 

Bu kiriş tipi çoğunlukla monolitik olarak betonarme döşeme ile inşa edilir. Bazen, İzole T-kirişi betonun sıkıştırma dayanımını artırmak için yapılır.

Buna ek olarak, ters T-kiris dayatılan yükleme gereksinimlerine göre inşa edilebilir.

T-beam
Şekil 10: T-ışını

kiris nedir? sanalsantiye.com
Şekil 10: Ters T-kiriş

 

  1. L-profil Kirişi

Bu kiriş tipi, Şekil 10’da gösterildiği gibi yapının çevresinde betonarme döşeme ile yekpare olarak yapılmıştır.

 

Çelik kesit şekilleri şunlardır:

Çeşitli çelik kiris kesit şekilleri vardır. Her kesit şekli, diğer koşullarla karşılaştırıldığında verilen koşullarda üstün avantajlar sunar.

Kare, dikdörtgen, dairesel, I şeklinde, T şeklinde, H şeklinde, C şeklinde ve tübüler, çelikten yapılmış kiriş kesit şekillerine örnektir.

 

kiris nedir? sanalsantiye.com
Şekil 11: Çelik kiriş kesit şekilleri

 

Kompozit malzemelerden yapılmış enine kesit şekillerine dayanan farklı kiriş tipleri, Şekil 8’de gösterilmiştir.

 

Geometrisine Göre Kirişler

 

  1. Düz Kiriş

Düz profilli kiriş ve yapılardaki kirişlerin çoğunluğu düz kirişlerdir.

kiris nedir? sanalsantiye.com
Şekil 12: düz kiriş

 

  1. Kavisli kiriş

Dairesel yapılarda olduğu gibi kavisli profilli kiris.

kiris nedir? sanalsantiye.com
Şekil 13: Kavisli ışın

 

  1. Konik kiriş

Konik kesitli kiriş.

kiris nedir? sanalsantiye.com
Şekil 14: Konik kiriş

 

 

 Denge Durumuna Göre Kirişler

 

Statik olarak belirlenmiş bir kiris için, tepki kuvvetlerini çözmek için tek başına denge koşulları kullanılabilir, yani bilinmeyen kuvvetlerin sayısı denklem sayısına eşittir.

kiris nedir? sanalsantiye.com
Şekil 15: Statik olarak belirli kiriş

 

  1. Statik olarak belirsiz kiriş

Statik olarak belirsiz bir kiriş için, denge koşulları kuvvetleri çözmek için yeterli değildir. Bu nedenle, bu tür bir kirişin analizi, statik olarak belirli kirişlerden daha karmaşıktır.

kiris nedir? sanalsantiye.com
Şekil 16: statik olarak belirsiz kiriş

 

 

İnşaat Yöntemine Göre Kirişler

 

  1. Yerinde Döküm Beton Kirişi 

Bu tür kiriş proje sahasında inşa edilmiştir. Bu nedenle, formlar başlangıçta sabitlenir, daha sonra taze beton dökülür ve sertleşmesi için beklenir, akabinde yükler yüklenir.

kiris nedir? sanalsantiye.com
Şekil 17: Yerinde kirişin dökümü

 

  1. Prefabrik Beton Kiriş

Bu tür kiris fabrikalarda üretilmektedir. Bu nedenle, inşaat durumu, şantiyeye göre daha kontrol edilebilirdir. Sonuç olarak, kirişin beton kalitesi daha yüksek olacaktır. T-profil, Çift T-profil, Ters T-profil ve daha birçok çeşitli kesit şekilleri üretilebilir.

kiris nedir? sanalsantiye.com
Şekil 18: Prefabrik betonarme kirişi

 

  1. Öngermeli Betonarme Kiriş

Bu kiriş türü, kirişe yük uygulamadan önce demir iplikler gerilerek oluşturulur. kiris nedir? sanalsantiye.com

Şekil 19: Öngermeli betonarme kirişi

Tavsiye içerikler:

Bu ilçeye ulaşım 44 tünel 20 köprüyle sağlanıyor!

İnşaat Mühendisleri İçin Tavsiye Kitap Ve Kaynaklar

 Kaynak ve Daha Fazlası İçin Tıklayın

 

Bir sonraki yazımızda görüşmek dileğiyle..

Sağlıcakla Kalın…

- Sanal Şantiye'ye özel indirimli UDEMY eğitimleri-Temelden Çatıya İnşaat Eğitimi - 60 TL Satın Al
TBDY 2018'e göre SAP2000 Eğitimi - 50 TL Satın Al
TBDY 2018'e göre ETABS Eğitimi - 50 TL Satın Al
TEKLA STRUCTURES Eğitimi - 50 TL Satın Al
Mehmet Toprak
Mehmet Toprakhttps://wikikultur.com
İnşaat Mühendisliği 2. Sınıf Öğrencisi

2 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here