Bir iş için birkaç firmanın bir araya gelerek ve sadece o işe özel olarak kurulan şirkete proje şirketi denir. Yeni bir yaklaşım olarak karşımıza çıkan bu şirket türü inşaat işlerine oldukça uygun bir şirket biçimidir. Bu şirket türünün en büyük özelliği yapılacak işin finansmanının sponsorlar tarafından karşılanmasıdır. Ayrıca proje şirketi borçların geri ödenmesinden ya sorumlu değildir ya da sınırlı sorumluluğa sahiptir. Projeye kim sponsor olmuşsa sorumluluk ta ona aittir. Bu sponsorluk genellikle finans şirketleridir. Türkiye’de ise sponsorlar genellikle yerel bankalardır.
Özellikle büyük ölçekli inşaat işleri için kurulan özel proje şirketleri diğer şirketlerden bağımsız olarak çalışır ve borçlardan dolayı sadece proje şirketi sorumludur. Yani şirketin ortakları diğer ticaret işleriyle ilgili herhangi bir yükümlülüğe sahip değildir.
Proje şirketlerinin en önemli özelliği; inşaat projesi için almış oldukları kredileri geri ödemekle sorumlu olmamalarıdır. Bu konu biraz kafaları karıştırabilir. Çünkü kredi alan bir şirketin bu kredinin ödenmemesinden dolayı sorumlu olmaması biraz ilginç gelebilir. Bunu bir örnekle açıklayabiliriz. Örneğin bir inşaat firmasının arazisi üzerine AVM projesi düşünülmektedir. Ancak inşaat şirketi bu AVM’yi yapmak için gerekli mali güce sahip değildir. Bu durumda inşaat firmasının iki seçeneği vardır; ya klasik kurumsal finansal kredi seçeneklerini kullanacaktır ya da projeye sponsorlar bularak bir proje şirketi kuracaktır. Biz proje şirketi kuracağı seçeneği üzerinde duralım.
Bilindiği üzere klasik proje finansmanı en basit şekilde; bir finansal kurumdan(Türkiye’de yerel bankalar) proje için geri ödemeli kredi desteği sağlamaktır. Bu tercih üzerine durmayıp konumuz gereği proje şirketi kurup ve projeye finansman sağlayacak sponsorların yardımıyla AVM inşaatının yapılacağı üzerinde duracağız. Buna göre proje maliyeti çıkarıldıktan sonra proje için sponsorlar bulunur. Bu sponsorlar projenin garantörüdür. Yani projenin tamamlanmasından sorumludur.
Proje Şirketi Örneği:
X şirketi AVM inşaatı için garantörlerle özel bir sözleşme yapar. Bu sözleşmede yapılacak AVM’nin gelirleri üzerine belli bir oranda anlaşılır (ya da başka bir şeçenek için anlaşılır ancak burada konuyu basitleştirmek amacıyla kira seçeneği kullanılmıştır). Buna karşılık garantörler dediğimiz sponsorlar AVM inşaatını yapacak proje şirketinin finansman ihtiyaçlarını karşılarlar. Aynı zamanda bu proje şirketi diğer finansal kurumlardan ya da başka kurumlardan borçlanabilir. Bu borçlardan dolayı sponsorlar sınırsız olarak sorumlu olurlar. Bunun karşılığında proje inşaat şirketi AVM inşaatını tamamlar ve teslim eder. Bu iş sonucunda AVM’den elde edilecek kiraların nasıl bölüşüleceği ya da kullanım hakları ile ilgili anlaşmalar inşaat şirketi ve garantörler arasında serbestçe anlaşılabilir. Örneğin kira gelirleri inşaat şirketi ve garantörler arasında %40’a karşın %60 paylaşılabileceği gibi kira hakları 10 yıllığına garantör firmalara da bırakılabilir.
Proje şirketi oldukça karmaşık finansal hesaplar gerektirir. Ayrıca örnekten de anlaşılacağı gibi proje şirketleri büyük ölçekli ve referanslı şirketlerin yer aldığı projelerde kullanılır. Bu yüzden burada konu sadece müteahhitlik açısından ele alınmıştır. Son dönemlerde havalimanı, köprü ve stadyumlarda kamu özel iş ortaklığı şeklinde birçok proje şirketi kurulmuş ve bu proje şirketler kamu bankaları tarafından finanse edilmiştir.
Bunlara da Göz Atmayı Unutmayın
Kaynak: Girişimciler İçin İnşaat ve Müteahhitlik
Diğer Yazılarım:
Yapı Yaklaşık Maliyeti (Keşif) Hesabı Nasıl Yapılır? Son Zamanlarda Maliyetler Ne Kadar Arttı?
Sanal Şantiye sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
