TMMOB Üyelerine Yeşil Pasaport Verilmesi Neden Bir Ayrıcalık Değil, Stratejik Bir Gerekliliktir?

Türkiye’de mimar ve mühendisler, yalnızca teknik bilgi üreten meslek grupları değil; aynı zamanda ülkenin ekonomik, teknolojik ve diplomatik gücünü yurt dışına taşıyan stratejik aktörlerdir. Bu çerçevede TMMOB üyelerine yeşil pasaport verilmesi, bir “ayrıcalık” değil; ülke menfaatleri açısından rasyonel ve gecikmiş bir kamu politikasıdır.

Türk mimar ve mühendisler; altyapı, üstyapı, enerji ve ulaşım projelerinde aktif rol almakta, Avrupa, Orta Doğu, Afrika ve Orta Asya’da milyarlarca dolarlık projelerin planlama ve uygulama süreçlerinde görev almaktadır. Türk müteahhitlik sektörünün 130’dan fazla ülkede üstlendiği ve toplam bedeli 500 milyar ABD dolarını aşan projelerin teknik omurgasını büyük ölçüde TMMOB üyesi mühendis ve mimarlar oluşturmaktadır.

Mühendisler ve Mimarlar için Yeşil Pasaportu Neden İstiyoruz?

Yeşil pasaport sayesinde Schengen ülkelerine vizesiz seyahat imkânı sağlanması; proje görüşmeleri, ihale süreçleri, teknik denetimler ve uluslararası fuarlara katılımda zaman kaybını ortadan kaldırmaktadır. Yapılan sektör analizleri, vize kaynaklı gecikmelerin proje başlangıç sürelerini %15–20 oranında uzattığını, mobilite avantajının ise proje kazanım oranlarını %10–15 artırabildiğini göstermektedir.

Mimar ve mühendislerin yurt dışındaki varlığı yalnızca proje bedelleriyle sınırlı bir ekonomik katkı yaratmamaktadır. Türkiye menşeli yapı malzemeleri, mühendislik yazılımları ve teknik hizmetlerin tercih edilmesi, Türk standartlarının uluslararası alanda kabul görmesi ve genç mühendisler için yeni istihdam alanlarının açılması bu katkının önemli unsurlarıdır. Nitelikli teknik personelin kişi başı yıllık 80.000–120.000 ABD doları arasında doğrudan ve dolaylı ekonomik katkı sağladığı tahmin edilmektedir.

Yeşil pasaportun yalnızca kamu görevlileriyle sınırlandırılması, özel sektörde ve serbest çalışan mühendis ve mimarları kapsam dışı bırakmaktadır. Oysa bu meslek gruplarının yürüttüğü projeler de doğrudan kamu yararı üretmekte, ülke ekonomisine döviz girdisi ve uluslararası prestij kazandırmaktadır. TMMOB üyeliği ise zaten yasal, mesleki ve etik denetime tabi bir statüdür.

Sonuç olarak TMMOB üyelerine yeşil pasaport verilmesi; beyin göçünü teşvik eden değil, beyin gücünü ülke adına etkin kullanan bir uygulama olacaktır. Kamu bütçesine yük değil, orta ve uzun vadede net ekonomik kazanç sağlayacak bu düzenleme, Türkiye’nin mühendislik ve mimarlık kapasitesini küresel ölçekte güçlendirecektir.