15 Yıllık Meslek Hayatını Tamamlayan TMMOB Üyeleri Bu Hakkı Hak Ediyor mu?
Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan kanun teklifiyle, TMMOB’ye bağlı odalara en az 15 yıldır kayıtlı bulunan ve fiilen mesleğini icra eden mühendis, mimar ve şehir plancılarına hususi (yeşil) pasaport verilmesi yeniden gündeme geldi.
Teklif henüz yasalaşmış değil. Ancak meslek camiasında uzun yıllardır dile getirilen bu talep, yalnızca bir pasaport kolaylığı olarak değil, Türkiye’nin teknik kapasitesini ve uluslararası rekabet gücünü artırabilecek stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Peki gerçekten neden mühendis, mimar ve şehir plancılarına yeşil pasaport verilmelidir?
15 Yıllık Oda Üyeliği Rastgele Belirlenmiş Bir Süre Değil
Kanun teklifinde yer alan “en az 15 yıl oda üyeliği” şartı dikkat çekiyor.
Bu süre, üniversiteden yeni mezun olmuş herkesin değil; mesleğini uzun yıllardır sürdüren, deneyim kazanmış ve meslek odası ile bağını devam ettiren kişilerin kapsam içine alınmasını amaçlıyor.
Bunlara da Göz Atmayı Unutmayın
Üstelik teklif yalnızca diploma sahibi olmayı yeterli görmüyor.
Meslek odasına kayıtlı olmak ve fiilen mesleğini icra etmek şartı aranıyor. Böylece uygulamanın yalnızca aktif üretim içerisinde bulunan meslek mensuplarını kapsaması hedefleniyor.
Bu yönüyle düzenleme, kamuda görev yapan belirli meslek gruplarına tanınan hususi pasaport uygulamasına benzer şekilde, mesleki kıdem ve kamu niteliği taşıyan meslek örgütü üyeliğini esas alıyor.
Mühendislik Artık Yerel Değil Küresel Bir Meslek
Günümüzde mühendislik hizmetleri yalnızca bulunduğunuz şehirde yürütülen faaliyetlerden ibaret değil.
Bir inşaat mühendisi;
- uluslararası fuarlara katılıyor,
- yabancı üreticilerin teknik eğitimlerinde yer alıyor,
- Avrupa’daki altyapı projelerini inceliyor,
- yeni yapı teknolojilerini takip ediyor,
- yabancı yatırımcılarla toplantılar gerçekleştiriyor,
- yurtdışındaki şantiyelerde teknik incelemelerde bulunuyor.
Bütün bunlar zaman zaman kısa süreli ve ani planlanan seyahatleri gerektiriyor.
Schengen vizesi başvuru süreçlerinde yaşanan yoğunluklar ve uzun bekleme süreleri ise bu teknik hareketliliği önemli ölçüde yavaşlatabiliyor.
Yeşil pasaport burada bir ayrıcalık değil, mesleğin gerektirdiği uluslararası hareket kabiliyetini artıran bir kolaylaştırıcı araç olarak değerlendirilebilir.
İnşaat Mühendisleri Türkiye’nin En Büyük İhracat Güçlerinden Birinin Parçası
Türk müteahhitlik sektörü, yıllardır dünyanın en büyük uluslararası müteahhitlik sektörlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Türk firmaları bugün onlarca ülkede;
- havaalanı,
- köprü,
- otoyol,
- metro,
- liman,
- baraj,
- enerji santrali,
- stadyum,
- hastane
gibi büyük ölçekli projeler gerçekleştiriyor.
Bu projelerin arkasındaki en önemli insan kaynağını ise Türk inşaat mühendisleri oluşturuyor.
Uluslararası projelerde görev alan mühendislerin daha hızlı hareket edebilmesi;
- yeni projelerin geliştirilmesini,
- teknik müşavirlik hizmetlerinin artmasını,
- yabancı yatırımcılarla daha güçlü ilişkiler kurulmasını,
- bilgi ve teknoloji transferini
destekleyebilir.
Ekonomiye Doğrudan Katkı Sağlayabilir
Yeşil pasaport talebi yalnızca bireysel bir kolaylık olarak değerlendirilmemeli.
İnşaat mühendisleri;
- yatırım projelerini hazırlıyor,
- sanayi tesislerini planlıyor,
- altyapıyı geliştiriyor,
- deprem güvenli yapıların tasarımını yapıyor,
- kamu yatırımlarının gerçekleşmesini sağlıyor.
Bu nedenle meslek mensuplarının uluslararası teknik gelişmelere daha hızlı erişebilmesi;
- yeni teknolojilerin ülkeye kazandırılmasını,
- verimlilik artışını,
- proje kalitesinin yükselmesini,
- ihracat yapan müteahhitlik firmalarının rekabet gücünü
olumlu yönde etkileyebilir.
Özellikle teknik müşavirlik hizmetlerinin geliştirilmesi, yalnızca mühendislik sektörüne değil ülke ekonomisine de katma değer sağlayacaktır.
Dünyayı Gören Mühendis, Türkiye’ye Bilgi Taşır
Bugün yapı sektörü çok hızlı değişiyor.
Karbon nötr binalar, dijital şantiyeler, BIM, yapay zekâ destekli proje yönetimi, modüler yapı sistemleri, robotik uygulamalar ve sürdürülebilir malzemeler artık sektörün gündeminde.
Bu gelişmeleri yalnızca internetten takip etmek yeterli olmuyor.
Yerinde inceleme yapmak, teknik eğitimlere katılmak, üretim tesislerini görmek ve uluslararası mühendislik organizasyonlarında bulunmak, mesleki gelişimin önemli bir parçası haline geldi.
Yeşil pasaport bu bilgi alışverişini kolaylaştırabilir.
Kamu Yararı Açısından da Değerlendirilmeli
TMMOB’ye bağlı odalar, Anayasa’nın 135. maddesi kapsamında faaliyet gösteren kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır. Meslek odalarına üyelik, birçok mühendislik ve mimarlık disiplininde mesleğin icrası bakımından yasal ve mesleki bir unsur olarak kabul edilmektedir.
15 yıl boyunca meslek odası üyeliğini sürdüren ve aktif olarak çalışan bir mühendisin;
- kamu yatırımlarına katkı sağlamış olması,
- vergi üretmiş olması,
- istihdam oluşturmuş olması,
- mesleki denetime tabi olması,
- etik kurallar çerçevesinde faaliyet göstermesi
yüksek ihtimaldir.
Dolayısıyla teklif yalnızca bireysel bir avantaj sağlamayı değil, uzun yıllar ülkeye teknik hizmet sunmuş meslek insanlarının emeklerinin belirli ölçüde karşılığını vermeyi de amaçlamaktadır.
Bir Ayrıcalık mı, Mesleki Kolaylık mı?
Yeşil pasaport verilmesine yönelik en sık dile getirilen eleştiri, bunun bir “ayrıcalık” oluşturacağı yönündedir.
Ancak teklif incelendiğinde kapsamın oldukça sınırlı olduğu görülmektedir.
Düzenleme;
- yalnızca TMMOB’ye bağlı odalara kayıtlı olanları,
- en az 15 yıllık üyelik süresini dolduranları,
- fiilen mesleğini yapanları
kapsamaktadır.
Bu nedenle uygulama, tüm mühendislere otomatik olarak verilen bir hak değil; belirli mesleki kıdem ve aktif çalışma şartlarını sağlayan kişiler için öngörülen özel bir düzenleme niteliğindedir.
Türkiye, deprem gerçeğiyle yaşayan, büyük altyapı yatırımlarını sürdüren ve dünyanın farklı ülkelerinde önemli mühendislik projeleri üstlenen bir ülkedir.
Bu süreçte mühendislerin uluslararası bilgiye daha hızlı erişebilmesi, yeni teknolojileri yerinde inceleyebilmesi ve küresel iş birliklerini geliştirebilmesi yalnızca meslek mensuplarına değil, ülke ekonomisine de katkı sağlayacaktır.
Bu nedenle, en az 15 yıllık oda üyeliğini tamamlamış ve aktif olarak mesleğini sürdüren mühendis, mimar ve şehir plancılarına yeşil pasaport verilmesi, yalnızca bireysel bir kolaylık olarak değil; Türkiye’nin teknik kapasitesini, uluslararası rekabet gücünü ve mühendislik ihracatını destekleyebilecek bir kamu politikası olarak değerlendirilmelidir.
Son karar ise, TBMM’de görüşülecek kanun teklifinin yasama süreci sonunda verilecektir.
Sanal Şantiye sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
