Şantiye Şefleri Kısmi Zamanlı Çalışabilir mi? Sözleşme, SGK ve Saha Sorumluluğu
Şantiye şefliğinde kısmi süreli çalışma, iş mevzuatı ile şantiye şefliğine özgü kurallar birlikte değerlendirilerek planlanmalıdır. Birden fazla işi üstlenebilmek, sahadaki görevleri yalnızca imzaya indirgeme hakkı vermez.
Şantiye Şeflerinde Kısmi Zamanlı Çalışma Rehberi 2026
Mevzuat değerlendirme tarihi: 30 Eylül 2026
İnşaat sektöründe şantiye şeflerinin birden fazla projede görev alması, çalışma süreleri ve sigorta bildirimleri konusunda sorular doğuruyor. Kısmi süreli iş sözleşmesi yapılması ile şantiye şefliği görevinin usulüne uygun yürütülmesi ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Sözleşmede az sayıda çalışma günü yazılması, görevlerin bu süre içinde yerine getirilebildiğini tek başına göstermez.
Kısmi süreli çalışma ne demektir?
4857 sayılı İş Kanunu’nun 13. maddesi, normal haftalık çalışma süresinin tam süreli emsal çalışana göre önemli ölçüde daha az belirlendiği sözleşmeleri kısmi süreli iş sözleşmesi olarak tanımlar. İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği’nin 6. maddesinde ölçü, emsal çalışmanın üçte ikisine kadar olan süredir.
Kısmi Süreli Çalışma Madde 6 – İşyerinde tam süreli iş sözleşmesi ile yapılan emsal çalışmanın üçte ikisi oranına kadar yapılan çalışma kısmi süreli çalışmadır. Emsal olarak, çalışma haftada 45 saat ise 30 saate kadar çalışma kısmi süreli sayılır. Bu demek oluyor ki 2/3 oranında çalışmalar kısmi zamanlı çalışma sayılmaktadır. SGK ayda 30 iş günü kabul ettiğine göre 20 gün sigortalılık kısmi çalışma olarak değerlendirilir. Ayrıca “part-time çalışma her durumda haftada 30 saattir” demek doğru değildir; esas alınan emsal süre değişebilir. Ayrıca çalışma sürelerine ilişkin sınırlar kişinin kendisine ilişkindir. Birden fazla işyerindeki çalışma planı birlikte değerlendirilmelidir. [1][2]
Başka bir işte tam zamanlı çalışan kişi şantiye şefi olabilir mi?
Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik’in 6. maddesi, başka bir işte tam zamanlı çalışanların şantiye şefliği üstlenmesini yasaklar. Bu nedenle tam zamanlı bir işin yanında, akşamları veya hafta sonları çalışılacağı belirtilerek şantiye şefliği üstlenilmesi bu engeli kaldırmaz. [3]
Bunlara da Göz Atmayı Unutmayın
İş mevzuatının kısmi süreli sözleşmeye izin vermesi, mesleğe özgü bu yasağı ortadan kaldırmaz. Şantiye şefliği için önce görevi üstlenmeye uygunluk, ardından işin niteliği ve çalışma organizasyonu değerlendirilmelidir.
Şantiye Şefleri Aynı anda kaç iş üstlenilebilir?
Mimar ve mühendis unvanlı şantiye şefleri için genel sayı ve alan sınırları şöyledir:
| Her bir işin yapı inşaat alanı | 31 Aralık 2026’ya kadar | Yeni değişiklik yapılmazsa 1 Ocak 2027’den itibaren |
|---|---|---|
| En fazla 4 iş için alan sınırı | 2.500 m² | 1.500 m² |
| En fazla 3 iş için alan sınırı | 5.000 m² | 4.500 m² |
| En fazla 2 iş için alan sınırı | 7.500 m² | 7.500 m² |
7.500 m²’yi aşan işler veya kamu yatırımı niteliğindeki yapılar üstlenildiğinde başka bir işin şantiye şefliği alınamaz. İşler aynı ilde olmalıdır. Alanlar her bir iş içindir; tablo, satırlardaki hakların toplanacağı anlamına gelmez. Özel iş gruplandırmaları ve geçiş hükümleri ayrıca değerlendirilir. [4]
Bu sınırlar çalışma saatlerini belirlemez. Dört işi üstlenebilmek, her bir şantiyeye ayrılması gereken sürenin otomatik olarak dörtte bire düşmesi anlamına gelmez.
Şantiye başına zorunlu bir gün sayısı var mı?
Mevzuatlara göre bütün şantiyeler için geçerli “ayda 5 gün” veya “haftada 1 gün” şeklinde bir kısmi çalışma standardı bulunmuyor. Çalışma planı Şantiye Şefi tarafından; imalat yoğunluğu, riskler, şantiyeler arasındaki mesafe ve fiilî görev ihtiyacına göre hazırlanmalıdır.
Bakanlık, 2025 değişikliğine ilişkin açıklamasında idarelerin tam zamanlı hizmet prensibine uygunluğu denetleyeceğini belirtmiştir. Bu açıklama, kısmi sözleşmenin tek başına yeterlilik göstergesi olarak görülmemesi gerektiğine işaret eder. [5]
Kısmi süreli sözleşmenin iş hukuku yönünden mümkün olması, her şantiyede bu çalışma biçiminin yeterli olduğu sonucunu doğurmaz. Sahadaki görev ihtiyacı sözleşmedeki süreyi aşıyorsa çalışma organizasyonu yeniden kurulmalıdır.
Sözleşme ve çalışma planı nasıl hazırlanmalı?
Yönetmelik’in 5. maddesi; işin adı, süresi, ücreti, işyeri adresi ve tarafların tebligata elverişli elektronik adreslerini içeren iş sözleşmesini esas alır. [4]
Kısmi çalışma için aşağıdaki ayrıntıların da yazılı olarak belirlenmesi uygulamayı açıklığa kavuşturur:
- Haftalık çalışma süresi ve çalışma günleri.
- Şantiyeye geliş ve ayrılış saatleri ile fiilî sürelerin kaydı.
- İmalat programı değiştiğinde çalışma planının nasıl güncelleneceği.
- Kritik imalatlarda şantiye şefinin sahada bulunmasını sağlayacak organizasyon.
- Ücret, ödeme dönemi, ulaşım ve diğer giderlerin karşılanması.
- İzin ve görevden ayrılma dönemlerindeki iş organizasyonu.
Bunlar tek tip bir yasal sözleşme listesi değil, uygulama önerileridir. İşin gerektirdiği süreyi göstermeyen standart sözleşmeler yerine, sahadaki gerçek iş akışını karşılayan düzenlemeler yapılmalıdır.
Kısmi çalışan şantiye şefine fazla mesai yaptırılabilir mi?
İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin 8. maddesi uyarınca kısmi süreli çalışanlara fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma yaptırılamaz. [6]
Bu nedenle düzenli olarak sözleşmedeki sürenin aşılması, “şantiye işi uzadı” denilerek olağan bir uygulamaya dönüştürülmemelidir. Sürekli artan iş ihtiyacı, sözleşme ve çalışma modelinin yeniden değerlendirilmesini gerektirir.
SGK bildirimi nasıl yapılır?
Hizmet akdiyle çalışan şantiye şefinin kısmi süreli olması sigortalılık yükümlülüğünü kaldırmaz. Saat esaslı kısmi çalışmada aylık toplam çalışma süresi 7,5 saate bölünerek prim günü hesaplanır; gün kesirleri tam güne tamamlanır. Örneğin 60 saat çalışma 8 güne, 64 saat çalışma ise 9 güne karşılık gelir. [7]
Bu hesap, şantiye şefinin o işte kaç gün çalışmasının yeterli olduğunu belirleyen bir teknik ölçüt değildir. Bildirim, fiilî çalışmaya dayanmalıdır. Birden fazla işveren varsa her işverenin bildirimi kendi iş ilişkisi açısından ele alınmalıdır. Puantaj, sözleşme, bordro ve saha kayıtları arasında tutarlılık sağlanmalıdır.
Ücret ve yıllık izin hakları devam eder
İş Kanunu’nun 13. maddesine göre kısmi süreli çalışan, haklı bir neden olmadıkça yalnızca çalışma biçimi nedeniyle farklı işleme tabi tutulamaz. Ücret ve bölünebilir parasal menfaatler çalışma süresine orantılı ödenir. [1]
Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’nin 13. maddesi de kısmi çalışanların yıllık izin hakkını korur. Çalışmanın kısmi olması, yıllık izin süresinin aynı oranda azaltılması anlamına gelmez; izin ücretinde izin dönemindeki çalışma süreleri esas alınır. [8]
Elektronik defter, sahadaki hizmetin yerine geçmez
2026’da yürürlükte olan düzenleme, faaliyetlerin Bakanlıkça duyurulan usul ve esaslara göre Şantiye-M mobil uygulaması üzerinden elektronik şantiye defterine işlenmesini öngörür. Bu kayıtlar ayrıca yapılması gereken bildirimlerin yerine geçmez. [4]
Bakanlığın açıklamasına göre dijital defter; işin ilerleyişinin, çalışanların, ekipmanın ve fotoğrafların kaydedilmesini sağlar. [5] Bu nedenle kayıtlar gerçek saha bilgisine dayanmalı; sonradan doldurulan bir formalite olarak görülmemelidir.
Kısmi çalışma planı hazırlanırken temel soru, kaç gün sigorta bildirileceğiyle sınırlı tutulmamalıdır. Önce şantiye şefinin görevini yerine getirebilmesi için gereken çalışma düzeni kurulmalı; sözleşme, ücret ve sigorta bildirimi bu düzeni doğru biçimde yansıtmalıdır.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu, madde 13 — TBMM’de yayımlanan kanun metni
- İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği, maddeler 6, 9 ve 11 — ÇSGB
- Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik hakkında Bakanlık duyurusu — madde 6’daki başka işte tam zamanlı çalışma yasağı
- Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik: 16 Eylül 2025 değişikliklerini gösteren karşılaştırmalı metin — İMO
- Yapı Müteahhitliği ve Şantiye Şefliği Mevzuatlarında Değişiklik Yapıldı — Bakanlık, 16 Eylül 2025
- İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği, madde 8 — Resmî Gazete metninin aktarımı
- Esnek Çalışma ve Sigortalılık — SGK
- Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği, maddeler 13 ve 21 — ÇSGB
Sanal Şantiye sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
