TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO), internet üzerindeki iş ilanı platformlarında giderek yaygınlaşan “pasif”, “imzacı” şantiye şefi ve denetçi arayışlarına karşı yargı yoluna başvurdu. Oda Yönetim Kurulu’nun 17 Kasım 2026 tarihli açıklamasına göre, sahada fiilen görev yapmadan yalnızca resmi belgelere imza atacak mühendis arayan ilanlar uzun süredir takip ediliyor ve bu ilanları verenler ile yayımlayan platformlar hakkında suç duyurusunda bulunuluyor.
“Pasif imza” ilanlarında ne isteniyor?
İMO’nun tespitine göre söz konusu ilanlarda şantiye şefi, proje denetçisi ya da uygulama denetçisi olarak çalışacak inşaat mühendisi aranıyor; ancak ilan metinlerinde görevin imzacı olduğu açıkça belirtiliyor. Bir başka deyişle, aranan kişiden şantiyeye gitmesi, imalatı izlemesi veya denetlemesi beklenmiyor; yalnızca adının ve imzasının evraka geçmesi isteniyor. Kamuoyunda “kiralık diploma” ya da “kiralık belge” olarak bilinen bu uygulama, mühendislik hizmetinin hiç verilmeden kâğıt üzerinde verilmiş gibi gösterilmesi anlamına geliyor.
İMO’nun attığı adımlar
Açıklamada, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde hukuki girişimlerde bulunulduğu ve ilan sahipleri ile bu ilanlara aracılık eden dijital platformlar hakkında suç duyurusu süreçlerinin işletildiği bildirildi. Oda, bu tür uygulamaların aşağıdaki mevzuata açıkça aykırı olduğunu vurguluyor:
- 3194 sayılı İmar Kanunu (şantiye şefinin yapım süresince sahada bulunma ve sorumluluk yükümlülükleri)
- 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun (denetim elemanlarının fiilen görev yapması)
- Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik ve ilgili uygulama yönetmelikleri
İMO ayrıca ilgili bakanlıklar ve idarelerden, dijital ilan platformlarına ve bu ilanları veren firmalara yönelik caydırıcı denetim ve yaptırım mekanizmalarını hayata geçirmesini talep etti. Açıklamada ilan veya dosya sayısına ilişkin bir rakam paylaşılmadı.
Şantiye şefliği ve yapı denetim görevleri, beton dökümünden donatı kontrolüne, iskele güvenliğinden zemin uygulamalarına kadar yapının güvenliğini belirleyen kritik aşamaların yerinde izlenmesini gerektiriyor. Fiilen sahada olmayan bir mühendisin imzası, projeyle uygulama arasındaki farkların fark edilmemesine ve iş kazası riskinin artmasına yol açabiliyor. 6 Şubat depremlerinin ardından yapı güvenliği tartışmalarında sıkça gündeme gelen “kâğıt üzerinde mühendislik” eleştirisi de tam olarak bu soruna işaret ediyor.
Konu, bu yıl TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu’nda kabul edilen ve İmar Kanunu ile Yapı Denetimi Hakkında Kanun’da değişiklikler içeren kanun teklifiyle de bağlantılı. Teklifte şantiye şeflerine günlük iş kaydı ve yetki belgeli usta kaydı tutma yükümlülüğü getirilmesi, denetçi görevlendirmelerinin elektronik sistem üzerinden izlenmesi öngörülüyordu. Bu araçların etkinliği, sahadaki fiili denetimle doğrudan ilişkili.
Mühendisler için ne anlama geliyor?
- Hukuki sorumluluk imzayla doğar: Sahada bulunmasanız bile imzanızın olduğu yapıda ortaya çıkacak hasar, kusur veya iş kazasında cezai ve hukuki sorumluluk sizinle birlikte değerlendirilir.
- Ek gelir cazibesine dikkat: “Pasif” ibareli teklifler kısa vadede kolay kazanç gibi görünse de meslekten men, tazminat ve ceza davası risklerini beraberinde getirir.
- İlanları bildirin: Benzer ilanlarla karşılaşan meslektaşlar, durumu oda şubelerine iletebilir.
- İşverenler için uyarı: Fiilen görev yapmayan şantiye şefiyle çalışmak, olası bir denetimde ruhsat ve iskân süreçlerini de riske atar.
Meslek odasının attığı adımın yargı sürecinde nasıl sonuçlanacağı ve dijital platformların bu tür ilanlara karşı nasıl bir filtreleme uygulayacağı önümüzdeki dönemde izlenecek.
Kaynaklar
- İMO – Pasif İmzacılık ve Kiralık Belge Uygulamaları Toplumun Yaşam Hakkını Doğrudan Tehdit Ediyor (17.11.2026)
- TMMOB – İMO açıklaması (17.11.2026)
- TBMM – Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu haberi (15.01.2026)
Sanal Şantiye sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.






