Ana Sayfa Kütüphane Deprem Deprem Etriyeleri Nedir? Nerede Kullanılır?

Deprem Etriyeleri Nedir? Nerede Kullanılır?

Deprem Etriyeleri Nedir? Nerede Kullanılır?

Deprem etriyesi nedir? Önce onu bir tanımlayalım. Sonra nerede kullanmalıyız, nerede kullanmayabiliriz onu irdeleyelim.

Etriyenin her iki ucunda 135 derece kivrimli kancalar varsa bu deprem etriyesi, 90 derecelik kancalar varsa bu klasik etriyedir. Klasik etriye ile deprem etriyesi arasındaki fark işte budur(ben “özel deprem etriyesi” kavramından ziyade “deprem etriyesi” kavramını kullanıyorum)

Uçları 90 derece kıvrımlı kancalı etriyelerde çalışma nasıl olur, uçları 135 derece kıvrımlı kancalı etriyelerde çalışma nasıl olur bakalım:

Etriyenin uçlarında 90 derece kıvrımlı kancalar varsa, bu kancalar paspayına paraleldir, yani bu kancaların üzerinde sadece paspayı kadar beton örtüsü mevcuttur. Kuvvet etkisinde (moment, basınç) bu 90 derecelik kancalar paspasını yırtarak dışa doğru açılır ve etriye görevi sona erer(mesela düşey donatılar artık etriye çalışmadığından burkulur/burkulabilir). 90 derece kıvrımlı kancaların açılmasını sadece bu üstteki paspayı önler. 135 derece kıvrımlı kancaların olduğu etriyelerde ise bu kanca iyice bükülerek beton basınç bölgesine kadar sokulur(yani bu etriyelerin üzerinde sadece paspayı kadar beton örtüsü yok daha fazlası var). Kuvvet etkisinde(basınç, moment) etriyenin kancasının açılmasını betondaki basınç kuvveti engeller ve açılmaz (135 derece kanca içeri kadar giriyordu, beton basınç bölgesine kadar giriyordu).

O halde uçlarında 135 derece kıvrımlı kancaların olduğu etriyelerde adeta açılma olmaz, ancak uçlarında 90 derece kıvrımlı kancaların olduğu etriyelerde kanca pas payını yırtarak açılabilir. Zaten deprem hasarlarını incelediğinizde de bu tur yırtılmalar etriye acilmalari görülmektedir.

135 derece kıvrımlı kancalı etriyeler büyük kuvvetlerde dahi açılmadığından, tersinir büyük kuvvetlerin oluştuğu deprem tesirlerinde etkilidir. Açılmayan etriye demek düşey donatıların burkulmaması demektir, kesme kuvvetinin karşılanması demektir. Burkulma ve kesme ile olusan hasar ise gevrek hasardır ve ani göçmelere sebep olur, Dolayısıyla sünek sistemlerde böyle hasarlar olmamalıdır.

135 derece kıvrımlı kancalı etriyeler depremde dahi açılmadığından “deprem etriyesi” adını alır. O halde deprem etkisinin görüldüğü betonarme elemanlarda/kesitlerde “135 derecelik deprem etriyesi” kullanılmalı, deprem etkisinin olmadığı betonarme elemanlarda/kesitlerde ise 90 derecelik “klasik kesme etriyesi” kullanılmalıdır.
Betonarme kolonlarda bastan aşağı tüm kesit boyunca “135 derecelik deprem etriyesi” kullanılmalıdır. Kolonların önemi ve deprem kuvveti etkisi düşünüldüğünde bu doğaldır (yatay kuvvette kolon kesme kuvveti ve moment diyagramlarını düşünün).

Betonarme kirişlere bakalım:

Betonarme kirişlerde deprem etkisi mesnetlere yakın bölgelerde yani kolonlarla birleştiği yerde ortaya çıkar. Kiriş açıklıklarında ise deprem etkisinden dolayı bir kuvvet artısı hemen hemen görülmez. Hem bu yüzden hem süneklik yüzünden kirişlerin her iki mesnet bölgesinde (kolonlara birleştiği bölge) kiriş sarılma bölgeleri oluşturulur. O halde kiriş sarılma bölgelerinde de “135 derecelik deprem etriyeleri” kullanılmalıdır. Sarılma bölgeleri hariç orta bölgede ise deprem etkisi olmadığından “deprem etriyesi” kullanılması gerekmez. Yeri geldiği için ” kiriş sarılma bölgeleri” için bir iki hatırlatma yapacağım. Sarılma bölgesi hesap harici bir sıklaştırmadır, süneklik için önemlidir. Siz kiriş orta bolgesi icin etriyeyi hesaplayip sarilma bolgelerinde ekstra sıklastirma yaparsiniz. Yani etriye hesabında sıklaştırmayı dikkate almazsınız, ama yaparsınız. Dolayısıyla sünekliğin söz konusu olmadığı elemanlarda sıklaştırma yapmak gerekmez. Mesela temel kirişlerini düşünelim. Temel kirişlerinde süneklikten bahsedemeyiz ve temel kirişlerinde sıklaştırma yapmak gerekmez, ancak mühendis kendi tasarrufunda yapabilir. Yine saplama kirişlerde yani her iki ucu kolona oturmayan kirişlerde benzer durum söz konusudur. Doğal mesnetli kirişlerde yani saplama kirişlerde deprem etkisinden dolayı tesir oluşmaz. Uç noktalarda da zaten moment sıfır/sıfıra yakın kabul edilebilir, Deprem durumunda ilave bir kesme kuvveti de olusmaz/az olusur. O halde saplama kirişlerde yada kaset döşeme kirişlerinde yada asmolen dişlerinde 135 derecelik deprem etriyesi kullanmak gerekmez, 90 derecelik etriye kullanmak yeterlidir.

Görüldüğü gibi deprem etkisinden dolayı bir kesitte ek tesir oluşuyorsa “135 derecelik deprem etriyesi kullanılır, oluşmuyorsa 90 derecelik klasik kesme etriyesi yeterlidir.

Ahmet ÇELİKKOLLU
İnşaat Mühendisi
ESKİŞEHİR
0545 4019515

- Sanal Şantiye'ye Özel İndirimli Eğitimler (Eylül 2020) -

- Mühendis Akademi Eğitimleri -

 

TBDY 2018'e göre SAP2000 Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ TBDY 2018'e göre ETABS Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ TEKLA STRUCTURES Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ MSPROJECT Eğitimi - 60 TL Satın Al


REVIT Architecture Eğitimi - 50 TL Satın Al


Sta4CAD Eğitimi - 40 TL Satın Al



-

⇒ Sıfırdan İleri Seviye Statik Proje Okuma ve Yorumlama Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ istCAD 2020 ile Kazı Projesi Hazırlama Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Yapım İşi İhalesine Hazırlık Süreci - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Sıfırdan 2018 TBDY Göre IdeCAD v10 Eğitimi - 36.99 TL * YENİ Satın Al


⇒ SAP200, ETABS, Sta4CAD ile Statik Proje Eğitimi - 50 TL *YENİ Satın Al


⇒ Temelden Çatıya İnşaat Eğitimi - 60 TL Satın Al


⇒ 2018 TBDY Göre STA4CAD Eğitimi - 35 TL Satın Al


*Listedeki fiyattan farklı bir fiyat görmeniz durumunda lütfen bizimle irtibata geçiniz.

ABONELİK

 
İnş.Müh.Ahmet Çelikkollu
İnş.Müh.Ahmet Çelikkollu
İnşaat Mühendisi - Eskişehir

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

ABONE OL

HAFTANIN İÇERİKLERİ

Yapıda Oluşan Deprem Kuvvetini Kafanızda Canlandırın

(Yazı inşaat mühendisleri için yazılmıştır)Bir dizayn yapıyorsunuz, ama dizayn ettiğiniz binadaki esas kuvvet olan deprem kuvvetini bilmiyorsunuz. Gel gelelim inşaat mühendisi olarak dizayn ettiğiniz...

Gezen Küçük Evler: Küçük Ölçekli Mimaride Esneklik ve Hareketlilik

Gezen Küçük Evler: Küçük Ölçekli Mimaride Esneklik ve Hareketlilik Tekerleğin nerede ve ne zaman icat edildiği tam olarak belli değil, ancak tekerleğin tarihi üzerine bir...

Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Yürütmenin Durdurulması Kararı Verildi!

"Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik"in bilimsel ve teknik gereklere ve kamu yararına aykırı bir kısım maddelerinin iptali istemiyle açılan davada Danıştay tarafından yürütmenin durdurulmasına karar...

İMO: Yapı Denetim Faaliyeti Yürüten Meslektaşımıza Yapılan Saldırıyı Kınıyoruz!

İMO:Yapı Denetim Faaliyeti Yürüten Meslektaşımıza Yapılan Saldırıyı Kınıyoruz! 15 Eylül 2020 tarihinde Yapı Denetim Firmasında görev yapmakta olan bir İnşaat mühendisi, Ankara Mamak`ta yaptığı...

SON YORUMLAR

• Yeni REVIT STRUCTURE Eğitimi 41.99₺! Son gün 30 Eylül! ⇒KAYDOL
+