Yaz aylarında artan hava sıcaklıkları, betonun performansını doğrudan etkileyen en önemli çevresel faktörlerden biridir. Sıcak havada beton dökümü, gerekli önlemler alınmadığında betonun dayanımını düşürebilir, rötre çatlaklarına neden olabilir ve uzun vadede yapı ömrünü olumsuz etkileyebilir.
TS EN 206 ve ilgili teknik uygulamalarda da belirtildiği üzere, birbirini izleyen üç günlük ortalama hava sıcaklığının +30°C’nin üzerinde olduğu durumlarda sıcak hava koşullarına uygun beton döküm tedbirleri alınmalıdır.
Bu nedenle sıcak havalarda betonun en büyük düşmanı hızlı su kaybıdır.
İçindekiler
Sıcak Hava, Beton Dökümünü Neden Etkiler?
Yüksek sıcaklık, düşük bağıl nem ve rüzgârın birlikte etkili olduğu durumlarda;
- Beton içerisindeki su hızla buharlaşır.
- Betonun priz süresi kısalır.
- İşlenebilirlik azalır.
- Plastik rötre çatlakları oluşabilir.
- Betonun nihai dayanımı düşebilir.
- Yüzey kalitesi bozulabilir.
Bu nedenle betonun dökülmesinden kür işlemlerine kadar tüm süreç dikkatle planlanmalıdır.
Sıcak Havada Beton Dökümünde Alınması Gereken Önlemler
Sıcak hava koşullarında kaliteli ve dayanıklı beton elde edebilmek için aşağıdaki önlemler uygulanmalıdır:
Bunlara da Göz Atmayı Unutmayın
- Beton dökülecek zemin önceden ıslatılarak suya doygun hale getirilmelidir. Böylece zeminin taze betondaki suyu emmesi önlenir.
- Kalıplar ve donatılar beton dökümünden önce nemlendirilmelidir.
- Şiddetli rüzgârın bulunduğu şantiyelerde rüzgâr kırıcılar kullanılmalıdır.
- Gerekirse gölgelik sistemleri kurularak beton doğrudan güneş ışığına maruz bırakılmamalıdır.
- Beton dökümüne başlamadan önce tüm iş gücü ve ekipman hazır olmalıdır.
- Beton dökümü mümkün olduğunca sabah erken veya akşam serin saatlerde gerçekleştirilmelidir.
- Beton sıcaklığı düzenli olarak kontrol edilmelidir.
- Gereğinden fazla vibrasyon uygulanmamalıdır.
- Beton dökümü kesintisiz ve mümkün olan en kısa sürede tamamlanmalıdır.
- Yüzey bitirme işlemi, yüzeydeki terleme suyu kaybolduktan sonra yapılmalıdır.
- Beton dökülür dökülmez kür uygulamasına başlanmalı ve yüzeyin su kaybetmesi engellenmelidir.
Kür İşlemine Önem Verilmeli
Sıcak havalarda betonun dökülmesi kadar kür işlemi de büyük önem taşır.
Beton yüzeyinin erken yaşta kuruması;
- Plastik rötre çatlaklarına,
- Yüzey dayanımının azalmasına,
- Geçirgenliğin artmasına,
- Dayanım kayıplarına
gibi sonuçlara neden olabilir.
Bu nedenle beton yüzeyi; Sürekli nemli tutulmalı, kür örtüsü ile kapatılmalı, uygun kür malzemeleri kullanılmalı, özellikle ilk günlerde doğrudan güneş ve rüzgârdan korunmalıdır.
Sıcak havalarda en sık yapılan hatalardan biri, işlenebilirliği artırmak amacıyla şantiyede hazır betona su ilave edilmesidir.
Hazır beton, santralden şantiyeye ulaşıncaya kadar sıcaklık ve buharlaşma nedeniyle bir miktar su kaybedebilir. Bunun sonucu olarak kıvam azalır ve betonun yerleştirilmesi zorlaşabilir.
Ancak bu durumun çözümü kesinlikle betona su eklemek değildir.
Doğru uygulama
✅ Beton santralinde sıcak hava şartları dikkate alınarak uygun su miktarı ve kimyasal katkılarla beton tasarlanmalıdır.
✅ Gerektiğinde, teknik uygunluk sağlanarak şantiyede akışkanlaştırıcı (süper akışkanlaştırıcı) katkı kullanılabilir.
Yanlış uygulama
❌ Şantiyede reçete dışında betona su ilave edilmesi.
Betona Su Eklenmesinin Zararları
Betona sonradan ilave edilen her litre su;
- Su/çimento oranını artırır.
- Beton içerisinde boşluk oluşumunu artırır.
- Basınç dayanımını düşürür.
- Geçirimliliği artırır.
- Donatı korozyonu riskini yükseltir.
- Betonun dayanıklılığını azaltır.
- Uzun vadede yapı ömrünü olumsuz etkiler.
En sık yapılan yanlışlardan biri de, eklenen suyun sadece buharlaşan suyu yerine koyduğu düşüncesidir.
Oysa beton belirli bir süre sonra hidratasyon reaksiyonuna başlar. Karışımdaki tasarım suyu ile sonradan ilave edilen su aynı etkiyi oluşturmaz. Sonradan eklenen su, betonun tasarımını değiştirerek dayanımını olumsuz etkiler.
Sonuç
Sıcak havalarda beton dökümü, yalnızca betonun yerleştirilmesiyle sınırlı olmayan, planlama ve dikkat gerektiren bir süreçtir. Betonun santralden çıkışından kür işleminin tamamlanmasına kadar geçen her aşamada doğru uygulamaların yapılması; dayanıklı, uzun ömürlü ve güvenli betonarme yapıların inşası açısından büyük önem taşır.
Özellikle yaz aylarında betona şantiyede su ilave edilmemesi, betonun erken yaşta su kaybetmesinin önlenmesi ve kür işlemlerinin eksiksiz uygulanması, beton kalitesini belirleyen en kritik unsurlar arasında yer almaktadır.
İnşaat Mühendisi Dr. Hayri Ün, katıldığı televizyon programında sıcak havada beton dökümü sırasında yaşanabilecek sorunları, bu sorunların nasıl önlenebileceğini ve beton dökülmeden önce alınması gereken önlemleri detaylı şekilde anlattı. İzlemenizi tavsiye ederiz. ↓
Sanal Şantiye sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
