Ana Sayfa Kütüphane TBDY 2018 Zemin ve TBDY2018

Zemin ve TBDY2018

Yapı tasarımında zemin sadece temel tasarımı için önemli değildir. Zemin, yapıda oluşacak deprem tasarım spektrumlarının tanımlanmasında da önemlidir. Yapıda oluşacak deprem kuvvetini zemin belirler.

Zemin ve TBDY2018

Yapı tasarımında zemin sadece temel tasarımı için önemli değildir. Zemin, yapıda oluşacak deprem tasarım spektrumlarının tanımlanmasında da önemlidir. Yapıda oluşacak deprem kuvvetini zemin belirler.

TBDY2018 yönetmeliği, zeminler için 6 sınıf oluşturmakta. Bu sınıflar zemin cinsi, kayma dalgası hızı ve kayma dayanımı değerlerine göre oluşturulmuş durumda. Ancak bu sınıfları tanımlamak içinde belli bir derinliği dikkate almak gerekir ki, zemin analizlerinde belli bir birlik olsun. Yönetmelikte bu derinlik üst 30m ‘lik zemin olarak düşünülmüş. Yani ilk 30 metredeki zemin özelliklerine göre zemini tanımlamamız gerekir. Ancak buradaki “üst 30 metrelik kısım”  tanım olarak önemlidir.

Buradaki üst 30 metre, arazinin ham halinden 30 m. derinliği ifade etmez. Üst 30 metrte ifadesi, yapının oturduğu kottan itibaren olan 30m derinliği ifade eder. Zaten temel kotu üstündeki zeminin ne anlamı olabilir ki… Diyelim ki 4m yüksekliğe sahip tek bodrumlu bir bina projelendireceksiniz. Temel kalınlığınız 100 cm olsun, onun altında da 10 cm grobeton olsun, onun altında da 20 cm iri malzeme olsun. Temel dip kotu 400+100+10+20=530 cm  aşağıdadır.  Zemin çalışmaları da -530 kotunun altından, 30m derinlik temel alınarak yapılmalıdır. Yani yüzeyden bakarsak -3530 cm altı…

Zemin sınıflandırmalarına baktığımızda (TBDY2018)’in üst 30 m deki kayma dalgası hızlarına göre zeminlerin sınıflandırıldığını görürüz. Bir zemin de kayma dalgası hızını ölçmek için belli yatay mesafelerde alıcılar konur(serim yapılır). Sonra zemine bir dalga gönderilir ve bu alıcıların  verilen bu dalgaları alış zamanlarına göre dalganın hızı tespit edilir. Klasik HIZ=YOL/ZAMAN ‘a göre   dalganın hızı hesaplanır.

Dalga hızlarını yorumlamayı iyi bilmemiz gerekir. Elinizde bir yönetmelik olmasa da, bir sınıflandırma olmasa da zemindeki dalga yayılma hızlarına göre bir yorum yapabilmeniz gerekir. Bu mühendislik gereğidir.

HIZ=YOL/ZAMAN

Peki, bu dalga yayılma hızlarına göre zemini nasıl yorumlayabiliriz. Bu yorumlamayı 10.sınıf fizik bilgimizle dahi yapabiliriz. 10. sınıf (lise 2) fizikte ne öğrenmiştik: eğer cisim boşluksuz ise, sert ise, cismin  bir ucundan verdiğimiz herhangi bir titreşim çabucak cismin sonuna ulaşır. Çok hızlı hareket eder. Zaman oldukça kısadır, dolayasıyla hız yüksektir. Çünkü verilen dalga herhangi bir boşluğa rastlamaz, moleküller arasında hemen iletilir. Birde boşluklu, yumuşak bir cisim düşünelim. Bu cismin baş kısmından verdiğimiz bir dalga boşluklarda iletilmeyecek, moleküller birbirine yakın olmadığından iletim az olacak, dolayısı ile verdiğimiz dalga karşı tarafa nispeten geç ulaşacaktır. Zaman uzun olunca da  HIZ=YOL/ZAMAN gereği hız nispeten küçük çıkacaktır.

O halde katı, sert zeminlerde hız yüksek, yumuşak, boşluklu zeminler de hız yavaş olacaktır. Kayma dalgası hızını ölçtünüz, baktınız 1000 m/s… hız oldukça yüksek. Demek ki zeminde boşluk az, sıkı… Eğer kayma hızı 100 m/s gibi bir değer çıksaydı ne düşünecektik, hız düşük, zemin boşluklu, gevsek, yumuşak…

TBDY2018 de zeminler yukarıda bahsettiğim kıstaslara göre 6 sınıfa ayrılmış durumda. En iyiden en kötüye olmak üzere, ZA, ZB, ZC, ZD, ZE ve ZF… En iyi zemin tanımına giren ZA sınıfında, kayma dalgası hızının 1500 m/s ‘ den büyük olması gerekir. ZD sınıfında ise kayma dalgası hızı 100 m/s den düşüktür…

 

Ahmet ÇELİKKOLLU

İnşaat Mühendisi

ESKİŞEHİR

- Sanal Şantiye'ye Özel İndirimli Eğitimler (Mayıs 2020) -

 

⇒ Sıfırdan İleri Seviye Statik Proje Okuma ve Yorumlama Eğitimi - 25 TL * YENİ Satın Al


⇒ istCAD 2020 ile Kazı Projesi Hazırlama Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Yapım İşi İhalesine Hazırlık Süreci - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Sıfırdan 2018 TBDY Göre IdeCAD v10 Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ SAP200, ETABS, Sta4CAD ile Statik Proje Eğitimi - 50 TL *YENİ Satın Al


⇒ Temelden Çatıya İnşaat Eğitimi - 60 TL Satın Al


⇒ 2018 TBDY Göre STA4CAD Eğitimi - 35 TL Satın Al


 

- Mühendis Akademi Eğitimleri -

 

→ TBDY 2018'e göre SAP2000 Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ TBDY 2018'e göre ETABS Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ TEKLA STRUCTURES Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ MSPROJECT Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ REVIT Architecture Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ Sta4CAD Eğitimi - 35 TL Satın Al


*Listedeki fiyattan farklı bir fiyat görmeniz durumunda lütfen bizimle irtibata geçiniz.

ABONELİK

 
İnş.Müh.Ahmet Çelikkollu
İnş.Müh.Ahmet Çelikkollu
İnşaat Mühendisi - Eskişehir

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

ABONE OL

HAFTANIN İÇERİKLERİ

Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması – Seminer

2 Mart 2019 30702 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması ve Kayıtlarının Tutulması Hakkında Yönetmelik hakkında seminer.Müteahhitlik sınıflandırılması, iş deneyim belgeleri, diplomanın iş...

Çimento Esaslı Su Yalıtım Sistemlerine Genel Bakış

Çimento Esaslı Su Yalıtım Sistemlerine Genel Bakış Çimento Esaslı Su Yalıtım Malzemesi Nedir? Çimento, kum, organik ve inorganik kimyasallar, silika bazlı malzemeler ve bazı katkılar içeren...

Baraj inşaatında iş makinesiyle suya düşen işçi kayboldu

Baraj inşaatında iş makinesiyle suya düşen işçi kayboldu - Muş’ta yapımı devam eden Alparslan-2 Barajı’nda iş makinesi ile suya düşen bir işçi kayboldu. Olay, Muş-Varto yolunun...

Çin’de Danimarka Pavyonu

Danimarka Pavyonu Pavyon deyince aklınıza başka bir şey gelmesin, Danimarka'nın World Expo China'da sergilediği Danimarka Pavyonu performans alanından bahsedeceğiz.Çin’in Şangay şehrinde gerçekleşen World Expo 2010’da...

SON YORUMLAR