Ana Sayfa Blog Kompaksiyon Nedir ? Neden Zeminleri Sıkıştırırız ?

Kompaksiyon Nedir ? Neden Zeminleri Sıkıştırırız ?

Kompaksiyon, yapıların inşası sırasında zeminlerin iyileştirilmesi için uygulanan en önemli işlemlerden biridir. Kompaksiyonun amacı zemin kütlesinin mühendislik özelliklerinin iyileştirilmesidir. Gelin hep beraber kompaksiyon işleminin nasıl ve hangi durumlarda uygulandığına beraber göz atalım.

Karayolu, havaalanı, dolgu baraj gibi yapıların toprak dolgularının zeminlerinin daha sıkı bir şekilde yerleşmesi istenir. Bu sıkılık durumu ise zeminin içerisindeki hava hacminin azaltılması ile sağlanır.

Kompaksiyonu tanımlayacak olursak, mekanik enerji uygulamak suretiyle zemin  yoğunluğunun arttırılması işlemidir. Diğer bir ifade ile zemin içindeki  hava hacminin azaltılması suretiyle danelerin daha yakın hale getirilmesi işlemidir.

Kompaksiyonun Avantajları :

  • Zemin mukavemeti artar.
  • Zemin taşıma kapasitesi artar.
  • Olası oturma problemleri azalır.
  • Zemindeki olası hacim değişimleri engellenir.
  • Hidrolik geçirgenlik (permabilite) azalır.

Kompaksiyon derecesi, kuru yoğunluk veya birim ağırlığa bakılarak belirlenir. Sıkıştırma işlemi sonrası zeminin kuru yoğunluğu; su muhtevası, kompaksiyon enerjisi ve zemin tipine bağlıdır.

Kompaksiyona Suyun Etkisi

  • Kompaksiyon su muhtevasının bir fonksiyonudur.
  • Su zemin partikülleri arasında sürtünmeyi azaltan etki yaratır.
  • %0 su muhtevasında zemin çok az sıkışır.
  • Bir miktar su eklenirse sıkışma iyileşir.
  • Su miktarı arttırılırsa daha da iyi sıkışma gerçekleşir.
  • Daha da fazla su eklenirse zemin akmaya başlar.
  • Optimum su muhtevası farklı zeminler için birbirinden farklı olduğu gibi, aynı zemin içinde de kompaksiyon yöntemine ve uygulanan kompaksiyon enerjisine bağlı olarak değişiklik gösterir.

Kompaksiyon Karakteristiklerinin Belirlenmesi

“Proctor Kompaksiyon Deneyi” olarak adlandırılan deneyde, farklı su muhtevalarına sahip zeminler standart boyutlardaki bir kalıp içerisine tabakalar halinde, her tabakaya ayrı ayrı sıkıştırma işlemi uygulanarak yerleştirilir.

Aşağıdaki videoda Proctor Deneyinin yapılışını seyredebilirsiniz:

Proctor deneyinin standart ve modifiye olmak üzere iki farklı yapılış çeşidi vardır.

Standart proctor deneyi:

  • 3 katman
  • 25 düşüm (her katman için)
  • 2.5 kg tokmak

Modifiye proctor deneyi:

  • 5 katman
  • 25 düşüm (her katman için)
  • 4.5 kg tokmak

Deneyler sonucunda kuru birim ağırlık (veya yoğunluk) – su muhtevası eğrisi çizilir. Maksimum kuru birim ağırlık ve optimum su muhtevası değerleri eğri üzerinden belirlenir. Sıfır hava boşluğu (S=%100) eğrisi çizilir.

Yapılan deneyler sonucunda kompaksiyonun 4 farklı değişkenin fonksiyonu olduğu belirlenir. Bunlar;

  1. Maksimum kuru yoğunluk veya kuru birim ağırlık
  2. Su muhtevası
  3. Kompaksiyon enerjisi
  4. Zemin tipi

olarak sıralanabilir.

Arazide Kompaksiyon Araçları

1- Düz Silindir:

•Silindirin temas yüzeyi %100
•Kaya hariç tüm zeminlerde kullanılabilir.
•Kompaksiyon etkisi: statik ağırlık
•Asfalt kaplama ve dolgu sıkıştırmada daha yaygın olarak kullanılır.

2- Lastik Tekerlekli Silindir:

- Advertisement -

• Silindirin temas yüzeyi %80
• Hem granüler hem de ince taneli zeminlerde kullanılabilir.
• Kompakisyon etkisi: statik ağırlık ve yoğurma
• Karayolu dolguları ve toprak baraj yapımında kullanılır.

3- Keçi Ayaklı Silindir:

•Çelik silindir yüzeyine kenetlenmiş çok sayıda dairesel ve dikdörtgen şekilli ayaklardan oluşur.
•Temas yüzeyi %8% ~ %12
•Killi zeminlerde en iyi sonucu verir.
•Kompakisyon etkisi: statik ağırlık ve yoğurma

4- Darbeli Silindir:

5- Hasır Silindir:

• Silindirlerin temas yüzeyi %50
• Çoğunlukla iri taneli çakıllı-bloklu zeminlerde iyi sonuç verir. Titreşim kırma ve parçalama.
• Kompaksiyon etkisi: statik ağırlık ve vibrasyon

Dinamik Kompaksiyon

- Advertisement -

Dinamik kompaksiyon gevşek ve yumuşak zeminlerde, derin zemin iyileştirme yöntemi olarak uygulanır. Gerilme ve titreşim yardımıyla zeminin sıkıştırılması sağlanır. Böylece mukavemetin artması ve zeminin oturmasının engellenmesi mümkün hale gelir.

Kaynaklar:

http://civil.emu.edu.tr/

http://www.jeogenc.net/

- Sanal Şantiye'ye Özel İndirimli Eğitimler (Mayıs 2020) -

 

⇒ Sıfırdan İleri Seviye Statik Proje Okuma ve Yorumlama Eğitimi - 25 TL * YENİ Satın Al


⇒ istCAD 2020 ile Kazı Projesi Hazırlama Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Yapım İşi İhalesine Hazırlık Süreci - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Sıfırdan 2018 TBDY Göre IdeCAD v10 Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ SAP200, ETABS, Sta4CAD ile Statik Proje Eğitimi - 50 TL *YENİ Satın Al


⇒ Temelden Çatıya İnşaat Eğitimi - 60 TL Satın Al


⇒ 2018 TBDY Göre STA4CAD Eğitimi - 35 TL Satın Al


 

- Mühendis Akademi Eğitimleri -

 

→ TBDY 2018'e göre SAP2000 Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ TBDY 2018'e göre ETABS Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ TEKLA STRUCTURES Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ MSPROJECT Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ REVIT Architecture Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ Sta4CAD Eğitimi - 35 TL Satın Al


*Listedeki fiyattan farklı bir fiyat görmeniz durumunda lütfen bizimle irtibata geçiniz.

ABONELİK

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

ABONE OL

HAFTANIN İÇERİKLERİ

Yeşilköy ve Hadımköy hastaneleri açılıyor

Yeşilköy ve Hadımköy hastaneleri açılıyor Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla yarın İstanbul’da iki hastane daha hizmete açılıyor. Yeşilköy Prof. Dr. Murat Dilmener Acil Durum Hastanesi'nin...

İstanbul Havalimanı belgesel oldu

İstanbul Havalimanı belgesel oldu Dünyanın en büyük havalimanlarından birisi olan İstanbul Havalimanı’nın belgeseli yapıldı. Belgeselde İstanbul Havalimanı’nın fikir aşamasından tam kapasite ile operasyona başladığı döneme...

Türkiye’nin en yüksek barajı 205 metreye ulaştı

Türkiye'nin en yüksek barajı 205 metreye ulaştı Tamamlandığında gövde yüksekliği bakımından Türkiye'nin en yüksek, dünyanın ise üçüncü barajı olacak olan Yusufeli Barajı'nın gövde yüksekliği 205...

Denizli kentinde yaya akımlarının analizi – Makale

Denizli kentinde belirli noktalardaki yaya akımlarının analizi Özet Yayalar, şehir planlamasında dikkate alınması gereken önemli paydaşlardan biridir. Ancak yaya akımları, yaya geçitlerinin ve yaya kaldırımlarının tasarımında...

SON YORUMLAR