R

(Yazı inşaat mühendislerini ilgilendirmekte, başka disipline mensup arkadaşlar okuyup boşuna zaman kaybetmesin)

Meslek hayatım boyunca(inşaat mühendisliği), bu kadar yanlış anlaşılan bir kavram görmedim. Nedir bu kavram: “R” kavramı.

“R” taşıyıcı sistem davranış katsayısıdır. Baska bir ifadeyle “R” katsayısı, taşıyıcı sisteminizin, yatay kuvvetlerin ne kadarıni dayanimla karşılayacağını, ne kadarını sekil değiştirmeyle  karşilayacagini belirlemenizde yardımcı olur.

“R” katsayınız nispeten büyükse, yatay kuvvetlerin cok  büyük kısmını şekil degistirmeler ile karşılayacaksiniz demektir. “R” katsayınız nispeten küçükse, nispeten şekil degistirmeler ile karsilayacağıniz kuvvet daha az demektir.

100t. Yatay kuvvet olusan bir yapıda R=8 almanız  demek, 100/8=12.5t.luk kuvvetin dayanimla karşilanacagi, 100-12.5=87.5t’ luk kuvvetin ise şekil degistirmeler ile karşilanacagı demektir.

100t yatay kuvvet olusan bir yapıda, R=4 almaniz demek, 100/4=25t luk kuvvetin dayanimla karşılanacagı, 100-25=75t’luk kismın ise, şekil değiştirmeler ile karşılanacaği demektir.

 

Yönetmelikler de bu bağlamda çeşitli taşıyıcı sistemler için mühendislere “R” katsayiları önerirler.

İşin kötü tarafı ise bilinçsiz mühendisler(inşaat mühendisleri), sadece R=4 alarak yada R=8 alarak(betonarme cerceve tasiyici sistem) yuksek sünek(şekil degistirme kapasitesi yüksek) yada sınırlı sünek yapı tasarladıklarini zannederler. Oysa yapinizin sünekliğinin R=8 almaniz yada R=4 almanizla ilgisi yoktur. Zaten taşıyici sistemler de akılli degildir, “muhendis R=8 almış ben yüksek sunek olayım bari” diye düsünmez.

Degisik “R” katsayilari alarak yapı sünekligini artırıp azaltamazsinız. Tasıyıci sistemin sünekliği yapısal bir konudur. Daha rahat  anlamanız için şöyle bir örnek verebilirim: Kolon kirislerden olusan betonarme bir taşiyici sistem için R=8 alarakta yüksek sünek sistem tasarlayabilirsiniz, aynı sekilde R=4 alarakta yüksek sünek sistem tasarlayabilirsiniz. Yapinizin yuksek sunek olmasının R’nin, 4,5,6,7,8,9 vb gibi rakanlar olması ile ilgisi yoktur. Yuksek sunek tasarim yapı davranısi ile ilgili bir kavramdır.

“R” katsayısını ne alirsanız alın(1,2,3,4,5,6,7,8,9….), güçlü kolon kontrollerini(her birlesimde ve her yönde) ve kolon kiriş kesme guvenliklerini(her birlesimde ve her yönde) sagliyabiliyorsunuz sizin tasarimıniz yüksek sunektir, sağlayamıyorsanız değildir.

 

Taşiyicı sistemin ne kadar sunek olacağina “R” karar vermez, muhendis karar verir…

 

Ahmet CELIKKOLLU

Insaat Muhendisi

ESKISEHIR

 

- Advertisement -

 

 

 

- Sanal Şantiye'ye Özel İndirimli Eğitimler (Ağustos 2020) -

- Mühendis Akademi Eğitimleri -

 

→ TBDY 2018'e göre SAP2000 Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ TBDY 2018'e göre ETABS Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ TEKLA STRUCTURES Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ MSPROJECT Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ REVIT Architecture Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ Sta4CAD Eğitimi - 40 TL Satın Al



-

⇒ Sıfırdan İleri Seviye Statik Proje Okuma ve Yorumlama Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ istCAD 2020 ile Kazı Projesi Hazırlama Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Yapım İşi İhalesine Hazırlık Süreci - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Sıfırdan 2018 TBDY Göre IdeCAD v10 Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ SAP200, ETABS, Sta4CAD ile Statik Proje Eğitimi - 50 TL *YENİ Satın Al


⇒ Temelden Çatıya İnşaat Eğitimi - 60 TL Satın Al


⇒ 2018 TBDY Göre STA4CAD Eğitimi - 35 TL Satın Al


*Listedeki fiyattan farklı bir fiyat görmeniz durumunda lütfen bizimle irtibata geçiniz.

ABONELİK

 
İnş.Müh.Ahmet Çelikkollu
İnş.Müh.Ahmet Çelikkollu
İnşaat Mühendisi - Eskişehir

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

ABONE OL

HAFTANIN İÇERİKLERİ

Akkuyu NGS’nin, Türkiye ekonomisine katkısı

Mersin’de yapımı devam eden Türkiye’nin ilk nükleer güç santrali Akkuyu NGS’nin, Türkiye’nin gayrisafi yurtiçi hasılasına 50 milyar dolara, vergi geliri olarak ise 70 milyar...

Sanal Şantiye’ye özel indirimli Eğitimler – Ağustos 2020

İnşaat mühendisliği, mimarlık ve teknikerlik gibi meslek gruplarına hitap eden, bu aya özel indirimli eğitimler aşağıdadır. Satın al butonuna tıklayarak indirimli fiyatlardan eğitimleri satın...

Malatya’daki deprem Elazığ’da hissedildi

Malatya’da meydana gelen 5.2 büyüklüğündeki deprem Elazığ’da da şiddetli hissedildi.Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Deprem Dairesi Başkanlığından alınan bilgiye göre, merkez üsttü Malatya’nın...

Asmolen Döşeme Sistemlerin Deprem Davranışları

Bu yazımızda, son yıllarda kullanımı oldukça yaygınlaşan asmolen döşeme sistemlerin deprem karşısındaki davranışını inceleyeceğiz. Yazıya başlamadan önce asmolen döşemeyi kısaca hatırlayalım. Asmolen Döşeme Birbirine paralel dişlerin...

SON YORUMLAR