More

    Ana Sayfa Sözlük Korozyon Nedir? Nasıl Oluşur?

    Korozyon Nedir? Nasıl Oluşur?

    Korozyon genel olarak malzeme biliminin ilgilendiği bir konudur. İnşaat sektöründe yapılarda kullanılan inşaat demirinin zamanla kimyasal olarak etkilenmesi, korozyon konusunu inşaat sektöründe de ön plana çıkartır.

    Korozyon Nedir?

    Korozyon genel olarak malzeme biliminin ilgilendiği bir konudur. İnşaat sektöründe yapılarda kullanılan inşaat demirinin zamanla kimyasal olarak etkilenmesi, korozyon konusunu inşaat sektöründe de ön plana çıkartır.

    Korozyon özetle en genel anlamda, malzemelerin çevre etkisiyle bozularak kullanılamaz hale gelmesidir. Ancak bu terim daha çok metal veya alaşımlarının bulundukları ortam ile kimyasal reaksiyonlara girerek metalik özelliklerinin kaybetmesi olayı için kullanılır.

    Şekil-1: Betonarme yapılarda korozyon.

    Korozyon; metallerin, bunduğu ortam şartlarında kimyasal veya elektro kimyasal reaksiyonlar sonucunda bozulmasıdır. Türkçe’de aşınma, çürüme, paslanma, bozulma ve yenim gibi sözcükler ile aynı anlama gelir. İnşaat sektöründe ise donatının paslanarak mukavemetini yitirmesi durumudur.

    Bu durum betonarme yapıları olumsuz etkiler. Genel olarak yapılarda oluşabilecek yapısal hasarların başlıca sebepleri korozyon, deprem ve imalat hatalarından dolayı oluşmaktadır. Betonarme yapılarda beton izindeki donatı korozyona uğraması sonucu yapı çeliği genleşerek etrafındaki beton kılıfı çatlatabilir hatta yer yer beton kılıfı tamamen dökebilir. Bununla birlikte aynı zamanda yapı çeliğinde yapısal deformasyonla kütle kayıpları meydana gelmekte ve sonuç olarak yapının taşıyıcılığı zamanla düşmektedir.

    - Advertisement -

    Şekil-2: Korozyon Türleri

    Betonarme yapılarda, beton ile kaplı çeliğin etrafında oluşan yüksek alkali zar donatıyı korozyondan oldukça etkili ve başarılı bir şekilde korumaktadır. Bu betonarme kılıf yapısı bozulmadığı sürece çelikte korozyon oluşmaz veya kılcal olarak bulunabilecek mevcut korozyonlar da ilerleyemez.

    Korozyon Nasıl Meydana Gelir?

    Türkiye’de halk dilinde paslanma olarak bilinen korozyon, elektro kimyasal etkilerin sonucunda malzemelerde oluşan kütle kaybıdır. Betonarme yapılarda beton ilk döküldüğünde, donatıyı sararak paslanmaya karşı koruyucu bir kılıf görevi görür. Beton içindeki yüksek alkali ortamı, donatı çeliğine sıkıca yapışır ve bir film oluşturarak korozyonun önüne geçecek bir kaplama oluşturur.

    Ancak zamanla yapısal titreşim, deprem sarsıntıları gibi etmenler, mekanik yorgunluk ve dış ortam şartlarından dolayı betonda mikroskopik çatlaklar oluşturabilir. Bu çatlaklar giderek büyüyerek rutubet, dış ortamdaki korozif madde ve gazlar, CO2, havadaki baca ve egzos gazlarının beton kılıfın içine sızmasına neden olur. Bu sızıntılardan dolayı ve oksijenin korozif etkisi gibi nedenlerle yapı çeliği yani donatı zaman içerisinde paslanır. Paslanan donatıların kesit alanı azalır ve mukavemetleri düşer. Betonu oluşturan bileşenler de zaman zaman korozyon için tepkimeye yol açabilir.

    Bu gibi iç korozyon olayları da donatının paslanmasına neden olabilir. Oluşan paslanma, demirin hacmini artırarak, betonda çatlamalara neden olabilir. Korozyon özellikle rutubetin etkili olduğu dış cephelerde, çatı altlarında, bodrum katlarında, köprü, viyadük, baraj gibi su yapılarında, denize yakın yerlerde, baca ve ekzos gazlarının yoğun olduğu yerlerde, endüstriyel kirlenmenin yaşandığı bölgelerde ve tuzlu deniz kumunun kullanıldığı yapılarda görülür.

    Şekil-3 Korozyonun Kimyası

    Korozyonun Kimyasal Açıdan İncelenmesi

    Beton oluşurken kalsiyumsilikatlar suyun yardımı ile etkileşime girerek betona dayanımını veren kalsiyum silikat hidrat (C-S-H) ve dayanıma etkisi olmayana kalsiyum hidroksiti (CH) oluştururlar. Kalsiyum hidroksit korozyonu önlemek için çok oldukça önemli bir bileşendir. Çünkü bazik yapısı nedeni ile yapısal donatıyı korozyondan korur. Öyle ki kalsiyum hidroksit sayesinde betonun pH’ı 12 seviyelerinde oluşur. Yine de koruyucu özellik havadaki karbondioksitin zaman içerisinde kalsiyum hidroksit ile tepkimeye girerek karbonatlaşması sonucu değişir. Azalan kalsiyum hidroksit ile beraber betonun pH değeri giderek düşer ve sonucunda donatıyı koruyamayacak hale gelebilir.

    Burada betonun gaz geçirgenliği de yüksek önem içerir. Örneğin 10 N/mm2 dayanıma sahip bir beton 30 yılsonunda yaklaşık 3 cm derinliğe kadar gaz geçirebilirken ki çoğu betonarme yapıda bu derinlik pas payına denk gelmektedir. Bu rakam 35 N/mm2 dayanıma sahip betonarme yapıda ise 1 cm civarındadır.

    Karbonatlaşmanın bir diğer etkisi ise yüzey sertliğini arttırmasıdır. Bu durum bir tahribatsız muayene çeşidi olan Schmidt çekici sonuçlarını etkilenmesine neden olabilir.

    Bir diğer önemli korozyon sebebi ise klor iyonlarıdır. Klor oranı çimento kütlesinin binde 2’sini geçmesi ile birlikte korozyonu etkileyici ve hızlandırıcı etkiler gösterebilir. Bu yüzden klor iyonları altında kalacak betonarme yapılarda yüksek dozlu çimentolu betonların kullanılması gerekmektedir. Klor iyonları korozyon oluşumu sırasında etkili olmakla beraber, bu tepkime sonucu etkileşimden çıkarlar. Bir katalizör gibi çalıştığı için zamanla klor iyonu azalmayarak korozyon oluşumuna sebep vermeye devam eder. Deniz yapılarında oluşan korozyonu sebebi genel olarak klor iyonlarıdır.

    Korozyonun Ekonomik Maliyetleri

    Yapılan araştırmalar sonucunda dünyamızın yıllık korozyon kaybının 4.4 trilyon dolar civarında, Türkiye’nin ise 45.6 milyar dolar civarında olduğu tespit edilmiştir. ABD’de çeliğin korozyonundan kaynaklanan yıllık kayıp 70 milyar dolara yakın bir değerdedir. Bu durum sadece ekonomiyi değil, sağlığı da tehdit ediyor. Dünyada 14 milyon ton üretimi olan demir çelik korozyona uğrayarak, en başta insan olmak üzere pek çok canlını yaşamını tehlikeye atıyor.

    View this post on Instagram

    Korozyon nedir? Malzemelerin (genellikle metalik özellikte olan malzemeler) bulundukları ortam ile girdikleri elektrokimyasal reaksiyonlar neticesinde yapısında meydana gelen istenmeyen değişiklikler korozyon olarak isimlendirilir. Birçok farklı türde korozyon çeşidi vardır. Çukur korozyonu, çatlak korozyonu, üniform korozyon, tanecikler arası korozyon bunlardan bazılarıdır. Korozyonun meydana geldiği ortamlar genel olarak nemli hava, tuzlu su, asidik veya bazik ortam, alkalin ortam ve kirli havadır. Korozyonun gerçekleşmesi için şu dördü mutlaka bulunması gerekir; anot, katot, elektrolit (iletken çözelti) ve metalik iletim yolu. Metal, anotta oksitlenerek metal iyonları elektrolite geçerken, katotta oksijen indirgenir. Metal iyonlarının oksidasyonu sonucunda oluşan elektronlar metal iletken ile katota transfer olur. Bunun sonucunda indirgenme tepkimesi oluşur. Üniform korozyon (Genel korozyon) Bir metalin yüzeyinde meydana gelen korozyon ve korozyon sonrasında bozunmanın yüzeyde belirli bir düzenle homojen bir şekilde dağılımı olarak tanımlanır. Çeliklerin ve dökme demirlerin atmosfere açık ortamlarda havaya, suya veya toprağa temas etmesi halinde yüzeylerinde üniform korozyon oluşur ve homojen dağılımlı yüzey paslanması gözlemlenir. Kaynak:malzemebilimi.net ___________________________________ #meslekiterimler #cement #mortar #harç #inşaat #building #civilengineering #inşaatmühendisliği #çimento #mimari #mimarlık #architecture #architect #mimar #şantiye #sanalşantiye #ingilizceterimler #teknikterimler #yapı

    A post shared by Sanal Şantiye (@sanalsantiyecom) on

    Bu Yazı Sanal Şantiye Tarafından Güncellenmiştir.

    Avatar
    Furkan Akkurt
    KBÜ İnşaat Mühendisliği Öğrencisi

    Bloga e-posta ile abone ol

    Bu bloga abone olmak ve e-posta ile bildirimler almak için e-posta adresinizi girin.

    Diğer 617 aboneye katılın

    – Sanal Şantiye’ye Özel İndirimli Eğitimler (Eylül 2020) –

    – Mühendis Akademi Eğitimleri –

    → TBDY 2018’e göre SAP2000 Eğitimi – 60 TL Satın Al


    → TBDY 2018’e göre ETABS Eğitimi – 60 TL Satın Al


    TEKLA STRUCTURES Eğitimi – 50 TL(Bu Aya Özel)  Satın Al


    MSPROJECT Eğitimi – 50 TL(Bu Aya Özel)  Satın Al


    → REVIT Architecture Eğitimi – 60 TL Satın Al


    Revit Structure Eğitimi – 45.99 TL(Kaçıranlar İçin)  Satın Al


    → Sta4CAD Eğitimi – 50 TL Satın Al

    ⇒ Sıfırdan İleri Seviye Statik Proje Okuma ve Yorumlama Eğitimi – 40 TL Satın Al


    ⇒ Yapım İşi İhalesine Hazırlık Süreci (Metraj Eğitimi) – 36.99 TL Satın Al


    ⇒ Sıfırdan 2018 TBDY Göre IdeCAD v10 Eğitimi – 36.99 TL Satın Al


    ⇒ SAP200, ETABS, Sta4CAD ile Statik Proje Eğitimi – 50 TL Satın Al


    ⇒ Temelden Çatıya İnşaat Eğitimi – 60 TL Satın Al


    ⇒ 2018 TBDY Göre STA4CAD Eğitimi – 40 TL Satın Al


    *Listedeki fiyattan farklı bir fiyat görmeniz durumunda lütfen bizimle irtibata geçiniz.

    4 YORUM

    CEVAP VER

    Please enter your comment!
    Please enter your name here

    ABONE OL

    HAFTANIN İÇERİKLERİ

    Şıklıkla Rahatlığı Bir Arada Sunan Bir Tarz: Art Deco

    Bu yazımızda "Art Deco" tarzının karakteristik özelliklerini, mimarideki etkisini sizlerle beraber inceleyeceğiz. Yaşam alanlarımız tarzımızdan kişiliğimize kadar bizden birçok izler taşır. Kimi insanlar evinde rahatlığı...

    Örneklerle Schmidt Çekici (Beton Test Çekici) Deneyi

    Schmidt çekici(Schmidt Hammer),betonun basınç dayanımını yaklaşık olarak bulmada kullanılan tahribatsız bir yöntemdir. Karot alma işleminin pahalı ve zaman alıcı olması, beton basınç dayanımı bulunacak...

    Cumhuriyetimizin 97. Yılı Kutlu Olsun.

    Atatürk’ün 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktıktan sonra başlatmış olduğu Kurtuluş Şavaşı’nın zaferle sonuçlanmasından sonra, 29 Ekim 1923 yılında ilan ettiği Cumhuriyet, Türk Milletimize verilmiş...

    Adım Adım Eyfel Kulesi Yapımı

    Bu yazımızda Paris'in en önemli simgelerinden olan Eyfel Kulesi'ni inceleyeceğiz. Öncelikle, yapım aşamalarında çekilmiş Eyfel Kulesi fotoğraflarından oluşturduğumuz galeriye göz atalım. Eyfel Kulesi (Fransızca: La...

    SON YORUMLAR

    • İnşaat Mühendisleri, Mimarlar İçin İndirimli Online Eğitimler ⇒İNCELE
    +