Ana Sayfa Sözlük Korozyon Nedir? Nasıl Oluşur?

Korozyon Nedir? Nasıl Oluşur?

Korozyon genel olarak malzeme biliminin ilgilendiği bir konudur. İnşaat sektöründe yapılarda kullanılan inşaat demirinin zamanla kimyasal olarak etkilenmesi, korozyon konusunu inşaat sektöründe de ön plana çıkartır.

Korozyon Nedir?

Korozyon genel olarak malzeme biliminin ilgilendiği bir konudur. İnşaat sektöründe yapılarda kullanılan inşaat demirinin zamanla kimyasal olarak etkilenmesi, korozyon konusunu inşaat sektöründe de ön plana çıkartır.

Korozyon özetle en genel anlamda, malzemelerin çevre etkisiyle bozularak kullanılamaz hale gelmesidir. Ancak bu terim daha çok metal veya alaşımlarının bulundukları ortam ile kimyasal reaksiyonlara girerek metalik özelliklerinin kaybetmesi olayı için kullanılır.

Şekil-1: Betonarme yapılarda korozyon.

Korozyon; metallerin, bunduğu ortam şartlarında kimyasal veya elektro kimyasal reaksiyonlar sonucunda bozulmasıdır. Türkçe’de aşınma, çürüme, paslanma, bozulma ve yenim gibi sözcükler ile aynı anlama gelir. İnşaat sektöründe ise donatının paslanarak mukavemetini yitirmesi durumudur.

Bu durum betonarme yapıları olumsuz etkiler. Genel olarak yapılarda oluşabilecek yapısal hasarların başlıca sebepleri korozyon, deprem ve imalat hatalarından dolayı oluşmaktadır. Betonarme yapılarda beton izindeki donatı korozyona uğraması sonucu yapı çeliği genleşerek etrafındaki beton kılıfı çatlatabilir hatta yer yer beton kılıfı tamamen dökebilir. Bununla birlikte aynı zamanda yapı çeliğinde yapısal deformasyonla kütle kayıpları meydana gelmekte ve sonuç olarak yapının taşıyıcılığı zamanla düşmektedir.

Şekil-2: Korozyon Türleri

Betonarme yapılarda, beton ile kaplı çeliğin etrafında oluşan yüksek alkali zar donatıyı korozyondan oldukça etkili ve başarılı bir şekilde korumaktadır. Bu betonarme kılıf yapısı bozulmadığı sürece çelikte korozyon oluşmaz veya kılcal olarak bulunabilecek mevcut korozyonlar da ilerleyemez.

Korozyon Nasıl Meydana Gelir?

Türkiye’de halk dilinde paslanma olarak bilinen korozyon, elektro kimyasal etkilerin sonucunda malzemelerde oluşan kütle kaybıdır. Betonarme yapılarda beton ilk döküldüğünde, donatıyı sararak paslanmaya karşı koruyucu bir kılıf görevi görür. Beton içindeki yüksek alkali ortamı, donatı çeliğine sıkıca yapışır ve bir film oluşturarak korozyonun önüne geçecek bir kaplama oluşturur.

Ancak zamanla yapısal titreşim, deprem sarsıntıları gibi etmenler, mekanik yorgunluk ve dış ortam şartlarından dolayı betonda mikroskopik çatlaklar oluşturabilir. Bu çatlaklar giderek büyüyerek rutubet, dış ortamdaki korozif madde ve gazlar, CO2, havadaki baca ve egzos gazlarının beton kılıfın içine sızmasına neden olur. Bu sızıntılardan dolayı ve oksijenin korozif etkisi gibi nedenlerle yapı çeliği yani donatı zaman içerisinde paslanır. Paslanan donatıların kesit alanı azalır ve mukavemetleri düşer. Betonu oluşturan bileşenler de zaman zaman korozyon için tepkimeye yol açabilir.

Bu gibi iç korozyon olayları da donatının paslanmasına neden olabilir. Oluşan paslanma, demirin hacmini artırarak, betonda çatlamalara neden olabilir. Korozyon özellikle rutubetin etkili olduğu dış cephelerde, çatı altlarında, bodrum katlarında, köprü, viyadük, baraj gibi su yapılarında, denize yakın yerlerde, baca ve ekzos gazlarının yoğun olduğu yerlerde, endüstriyel kirlenmenin yaşandığı bölgelerde ve tuzlu deniz kumunun kullanıldığı yapılarda görülür.

Şekil-3 Korozyonun Kimyası

Korozyonun Kimyasal Açıdan İncelenmesi

Beton oluşurken kalsiyumsilikatlar suyun yardımı ile etkileşime girerek betona dayanımını veren kalsiyum silikat hidrat (C-S-H) ve dayanıma etkisi olmayana kalsiyum hidroksiti (CH) oluştururlar. Kalsiyum hidroksit korozyonu önlemek için çok oldukça önemli bir bileşendir. Çünkü bazik yapısı nedeni ile yapısal donatıyı korozyondan korur. Öyle ki kalsiyum hidroksit sayesinde betonun pH’ı 12 seviyelerinde oluşur. Yine de koruyucu özellik havadaki karbondioksitin zaman içerisinde kalsiyum hidroksit ile tepkimeye girerek karbonatlaşması sonucu değişir. Azalan kalsiyum hidroksit ile beraber betonun pH değeri giderek düşer ve sonucunda donatıyı koruyamayacak hale gelebilir.

Burada betonun gaz geçirgenliği de yüksek önem içerir. Örneğin 10 N/mm2 dayanıma sahip bir beton 30 yılsonunda yaklaşık 3 cm derinliğe kadar gaz geçirebilirken ki çoğu betonarme yapıda bu derinlik pas payına denk gelmektedir. Bu rakam 35 N/mm2 dayanıma sahip betonarme yapıda ise 1 cm civarındadır.

Karbonatlaşmanın bir diğer etkisi ise yüzey sertliğini arttırmasıdır. Bu durum bir tahribatsız muayene çeşidi olan Schmidt çekici sonuçlarını etkilenmesine neden olabilir.

Bir diğer önemli korozyon sebebi ise klor iyonlarıdır. Klor oranı çimento kütlesinin binde 2’sini geçmesi ile birlikte korozyonu etkileyici ve hızlandırıcı etkiler gösterebilir. Bu yüzden klor iyonları altında kalacak betonarme yapılarda yüksek dozlu çimentolu betonların kullanılması gerekmektedir. Klor iyonları korozyon oluşumu sırasında etkili olmakla beraber, bu tepkime sonucu etkileşimden çıkarlar. Bir katalizör gibi çalıştığı için zamanla klor iyonu azalmayarak korozyon oluşumuna sebep vermeye devam eder. Deniz yapılarında oluşan korozyonu sebebi genel olarak klor iyonlarıdır.

Korozyonun Ekonomik Maliyetleri

Yapılan araştırmalar sonucunda dünyamızın yıllık korozyon kaybının 4.4 trilyon dolar civarında, Türkiye’nin ise 45.6 milyar dolar civarında olduğu tespit edilmiştir. ABD’de çeliğin korozyonundan kaynaklanan yıllık kayıp 70 milyar dolara yakın bir değerdedir. Bu durum sadece ekonomiyi değil, sağlığı da tehdit ediyor. Dünyada 14 milyon ton üretimi olan demir çelik korozyona uğrayarak, en başta insan olmak üzere pek çok canlını yaşamını tehlikeye atıyor.

- Advertisement -

View this post on Instagram

Korozyon nedir? Malzemelerin (genellikle metalik özellikte olan malzemeler) bulundukları ortam ile girdikleri elektrokimyasal reaksiyonlar neticesinde yapısında meydana gelen istenmeyen değişiklikler korozyon olarak isimlendirilir. Birçok farklı türde korozyon çeşidi vardır. Çukur korozyonu, çatlak korozyonu, üniform korozyon, tanecikler arası korozyon bunlardan bazılarıdır. Korozyonun meydana geldiği ortamlar genel olarak nemli hava, tuzlu su, asidik veya bazik ortam, alkalin ortam ve kirli havadır. Korozyonun gerçekleşmesi için şu dördü mutlaka bulunması gerekir; anot, katot, elektrolit (iletken çözelti) ve metalik iletim yolu. Metal, anotta oksitlenerek metal iyonları elektrolite geçerken, katotta oksijen indirgenir. Metal iyonlarının oksidasyonu sonucunda oluşan elektronlar metal iletken ile katota transfer olur. Bunun sonucunda indirgenme tepkimesi oluşur. Üniform korozyon (Genel korozyon) Bir metalin yüzeyinde meydana gelen korozyon ve korozyon sonrasında bozunmanın yüzeyde belirli bir düzenle homojen bir şekilde dağılımı olarak tanımlanır. Çeliklerin ve dökme demirlerin atmosfere açık ortamlarda havaya, suya veya toprağa temas etmesi halinde yüzeylerinde üniform korozyon oluşur ve homojen dağılımlı yüzey paslanması gözlemlenir. Kaynak:malzemebilimi.net ___________________________________ #meslekiterimler #cement #mortar #harç #inşaat #building #civilengineering #inşaatmühendisliği #çimento #mimari #mimarlık #architecture #architect #mimar #şantiye #sanalşantiye #ingilizceterimler #teknikterimler #yapı

A post shared by Sanal Şantiye (@sanalsantiyecom) on

Bu Yazı Sanal Şantiye Tarafından Güncellenmiştir.

- Sanal Şantiye'ye Özel İndirimli Eğitimler (Mayıs 2020) -

 

⇒ Sıfırdan İleri Seviye Statik Proje Okuma ve Yorumlama Eğitimi - 25 TL * YENİ Satın Al


⇒ istCAD 2020 ile Kazı Projesi Hazırlama Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Yapım İşi İhalesine Hazırlık Süreci - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Sıfırdan 2018 TBDY Göre IdeCAD v10 Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ SAP200, ETABS, Sta4CAD ile Statik Proje Eğitimi - 50 TL *YENİ Satın Al


⇒ Temelden Çatıya İnşaat Eğitimi - 60 TL Satın Al


⇒ 2018 TBDY Göre STA4CAD Eğitimi - 35 TL Satın Al


 

- Mühendis Akademi Eğitimleri -

 

→ TBDY 2018'e göre SAP2000 Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ TBDY 2018'e göre ETABS Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ TEKLA STRUCTURES Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ MSPROJECT Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ REVIT Architecture Eğitimi - 50 TL Satın Al


→ Sta4CAD Eğitimi - 35 TL Satın Al


*Listedeki fiyattan farklı bir fiyat görmeniz durumunda lütfen bizimle irtibata geçiniz.

ABONELİK

 
Avatar
Furkan Akkurt
KBÜ İnşaat Mühendisliği Öğrencisi

4 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

ABONE OL

HAFTANIN İÇERİKLERİ

Baraj inşaatında iş makinesiyle suya düşen işçi kayboldu

Baraj inşaatında iş makinesiyle suya düşen işçi kayboldu - Muş’ta yapımı devam eden Alparslan-2 Barajı’nda iş makinesi ile suya düşen bir işçi kayboldu. Olay, Muş-Varto yolunun...

Çin’de Danimarka Pavyonu

Danimarka Pavyonu Pavyon deyince aklınıza başka bir şey gelmesin, Danimarka'nın World Expo China'da sergilediği Danimarka Pavyonu performans alanından bahsedeceğiz.Çin’in Şangay şehrinde gerçekleşen World Expo 2010’da...

Emirsultan Camii depreme dayanamaz

  Emirsultan Camii depreme dayanamaz  Emirsultan Camii'nin ana kubbesindeki 8 ayrı çatlak restorasyonu durdurdu İki Ramazandır açılmayan Emirsultan Camii'nde restorasyon çalışması sil baştan yapılacak  Restorasyon çalışması...

İş Sağlığı Ve Güvenliğinin Tarihsel Gelişimi

İş Sağlığı Ve Güvenliğinin Tarihsel Gelişimi İş Sağlığı Ve Güvenliğinin Tarihsel Gelişimi | İş sağlığı ve güvenliği dünyada, çalışan işçilerin sağlıklarının korunması ve çalışma devamlılıklarının...

SON YORUMLAR