Ana Sayfa İnşaat Mühendisliği Diğer Notlar 3 Maddeyle Zeminde Sıvılaşma

3 Maddeyle Zeminde Sıvılaşma

Sıvılaşmanın ortaya çıkarılışı nasıl gelişti?

Sıvılaşmayı ilk defa 1936 yılında, Casagrande kritik boşluk oranı ile açıklamıştır. Casagrande çalışmasında; Herhangi bir kum yatağının boşluk oranı, kritik boşluk oranından büyük ise, deprem sırasında hacmi azalır. Kum yatağı drenajsız ise, boşluk suyu basıncı yükselip sıvılaşma riski artar(sonuçlarını ortaya koymuştu).

1975 yılında Castro, 1979 yılında Seed; deprem büyüklük ve şiddeti, zemin türü ve yapısal özellikleri, sismik karekteristikleri ve diğer arazi özelliklerinin de sıvılaşma potansiyelinde etkili olduğunu ortaya koydular.

tara0004

Sıvılaşma nedir, sıvılaşmayı oluşturan faktörler nelerdir?

  • Kumların statik yükler altındaki konsolidasyonunun serbest drenaj olduğu kabul edilir. Yani, yük altında sıkışan zemindeki boşluk suyu kolaylıkla (hidrostatik basınç yapmadan) dışarı çıkar.
  • Kum tanelerinin incelerek silt tane sınırına yaklaşması durumunda kumlar serbest drenajlı davranışlarını gösteremezler.
  • Deprem anında saniyelik sürelerde zemin suyu, zemin boşluklarından hızla uzaklaşamayarak zeminin boşluk suyu basıncını artırarak tanelerle sıvı ilişkisini koparır. Yani tanelerin sürtünmeyle taşıyacakları yük sıfıra düşer. Bu durumda taneler sıvı içinde yüzer konuma gelirler. Bu da temel altındaki zeminin mukavemetini sıfıra düşürüp, yapının zemine gömülmesine ya da yıkılmadan yan yatmasına neden olur ki, buna zemin sıvılaşması denir.

indir

Sıvılaşmayı etkileyen en önemli faktörler şunlardır:

  • Kumların sıkılık derecesi
  • Kumun tane çapının silt tane çapına yaklaşması ve kumun üniform taneli olması,
  • Taneleri bağlayıcı (çimento görevi üstlenen) bir etkinin hiç olmaması,
  • Taneleri bağlayıcı etkinin su etkisiyle ortamdan kolayca uzaklaşabilmesi,
  • Yeraltı suyu derinliğinin yeryüzünden 0-10 m veya en fazla 20 m derinde olması,
  • Depremin büyüklüğü, süresi ve odak uzaklığı,
  • Kumun çökelip, konsolide olmuş olması,
  • Sıvılaşma daha çok; delta, akarsu, taşkın düzlükleri, alüvyal düzlükler, plaj sahaları, atık barajları ve ince tanelerin bulunduğu ortamlarda meydana gelmektedir.

1EE_deprem10

Bir zeminin sıvılaşma potansiyelini anlamak için neler yapılır?

Sıvılaşma potansiyeli iki faktöre bağlıdır.

  1. Sıvılaşmaya yatkın zemin türlerinin bulunması (ince kum ve silt).
  2. Depremin süre ve şiddeti,

Geçmiş deprem sonuçlarından elde edilen bilgiler:

  • Deprem büyüklüğü- en uzak mesafe ilişkisi,
  • Sismik şiddet sıvılaşma ilişkisi,
  • Jeolojik ve jeomorfolojik özellikler- sıvılaşma  ilişkisi.

Jeoteknik incelemeyle inşaat alanının sıvılaşma potansiyelinin belirlenmesi:

  • Sıvılaşma direncinin belirlenmesi için (arazi tabaka yapısı, tabakaları oluşturan zeminlerin sıvılaşma potansiyeli taşıyan türden olup olmadığını vb.) arazi ve labaratuvar deneylerinin yapılması (daha çok arazi deney sonuçları önem arzeder).
  • Bu amaçla SPT ve CPT deney sonuçlarından zeminin ince tane oranı belirlenir (Bu amaçla geliştirilmiş ampirik eğri ve bağıntılar vardır).
  • Deprem sırasında oluşan ve zemin tabakalarını etkileyen maksimum ve eşdeğer tekrarlı gerilmelerin belirlenmesi (Bunun için değişik bilim adamlarınca geliştirilmiş bağıntılardan yararlanılır).

adapazari_depremi_1

- Sanal Şantiye'ye Özel İndirimli Eğitimler (Temmuz 2020) -

- Mühendis Akademi Eğitimleri -

 

→ TBDY 2018'e göre SAP2000 Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ TBDY 2018'e göre ETABS Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ TEKLA STRUCTURES Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ MSPROJECT Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ REVIT Architecture Eğitimi - 60 TL Satın Al


→ Sta4CAD Eğitimi - 40 TL Satın Al



-

⇒ Sıfırdan İleri Seviye Statik Proje Okuma ve Yorumlama Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ istCAD 2020 ile Kazı Projesi Hazırlama Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Yapım İşi İhalesine Hazırlık Süreci - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ Sıfırdan 2018 TBDY Göre IdeCAD v10 Eğitimi - 35 TL * YENİ Satın Al


⇒ SAP200, ETABS, Sta4CAD ile Statik Proje Eğitimi - 50 TL *YENİ Satın Al


⇒ Temelden Çatıya İnşaat Eğitimi - 60 TL Satın Al


⇒ 2018 TBDY Göre STA4CAD Eğitimi - 35 TL Satın Al


*Listedeki fiyattan farklı bir fiyat görmeniz durumunda lütfen bizimle irtibata geçiniz.

ABONELİK

 
Furkan Polat
Furkan Polat
Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü öğrencisi.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

ABONE OL

HAFTANIN İÇERİKLERİ

Son dakika: İşte Türkiye’deki bölge bölge koronavirüs vaka sayıları

Türkiye'deki bölge bölge koronavirüs vaka sayılarıSağlık Bakanlığı, 'Covid-19 Durum Raporu'nu yayımladı. Koronavirüs salgınıyla ilişkin çok sayıda detayın grafiklerle belirtildiği raporda, bölge bölge koronavirüs...

TOKİ’nin arsaları açık arttırma ile satılacak

Onlarca muhtelif nitelikte arsa, 25 peşin 60 ay vade ile satılacak. Toplu Konut İdaresi (TOKİ) onlarca nitelikte arsayı açık arttırma ile satışa çıkartıyor. Arsalar,...

Sanal Şantiye’ye özel indirimli Eğitimler – Temmuz 2020

İnşaat mühendisliği, mimarlık ve teknikerlik gibi meslek gruplarına hitap eden, bu aya özel indirimli eğitimler aşağıdadır. Satın al butonuna tıklayarak indirimli fiyatlardan eğitimleri satın...

Akkuyu NGS birinci güç ünitesinin ikinci katmanının iç kaplama montajı tamamlandı

Akkuyu NGS birinci güç ünitesinin ikinci katmanının iç kaplama montajı tamamlandı Mersin’de inşaatı devam eden Akkuyu Nükleer Güç Santralinin (NGS) birinci güç ünitesi reaktör binasının...

SON YORUMLAR