More

    Ana Sayfa Kütüphane Deprem Betonarme Yapılarda Görülen Deprem Hasarları

    Betonarme Yapılarda Görülen Deprem Hasarları

    Son zamanlarda sıklıkla yaşadığımız depremlerin betonarme yapılar üzerinde oluşturduğu hasarlar insanlarımızı tedirgin etmektedir. Yapının güvenliğini etkileyen bu hasarların nedenlerinin ve oluşum mekanizmalarının bilinmesi verilecek kararı büyük oranda etkilemektedir. Biz de bu yazımızda betonarme yapılarda sıklıkla görülen deprem hasarlarını  sınıflandırarak detaylarını sizlerle paylaşacağız.

    Sıva Çatlakları

    Betonarme yapılarda deprem hasarlarının başlangıç aşamasını bu çatlaklar oluşturur. İlk olarak çoğunlukla tesisat boruları üzerinde daha sonra betonarme çerçeve ile dolgu duvar arasında görülürler. Yapıda sadece bu tip çatlaklar görülüyorsa taşıyıcı sistemde hasar olmadığı kabul edilebilir.

    Sıva Çatlağı Örneği

    Sıva Çatlağı Örneği 2

    Dolgu Duvar Hasarları

    Bu tür hasarların temel sebebi duvarlarda kullanılan düşük dayanımlı malzemelerdir.

    • Dolgu duvarlarda oluşacak çatlakların genişliği artarsa parça kopmaları ve kırılıp dökülmeler görülebilir.
    • Duvarın mesnetlenme şekli hasarı etkileyen diğer bir unsurdur. Örneğin yüksekliği fazla olan dolgu duvarlarda üst kısım deprem esnasında yıkılabilir. Ayrıca kapı, pencere boşluklarının kenarlarında, altında veya üstünde kırılmaların görülmesi de mümkündür.
    • Çerçeve tarafından tam olarak sarılmamış dolgu duvarın depremde bir tarafa kayarak devrilmesi muhtemeldir.

    Bölme Duvar Hasarı

    - Advertisement -

    Duvar Hasarı

    Taşıyıcı Sistem Hasarları

    Kolon Hasarı

    Eğilme, kesme, burulma gibi etkilerin çeşitli kombinasyonları kolonda hasara neden olabilir. Bunların yanında narin olan kolonlarda burkulma da görülebilir. Eğilme momentlerinin yön değiştirmesi veya oluşan kesme kuvvetleri oluşan hasarların başlıca sebepleridir.

    • Narin kolonlarda normal kuvvetle beraber etkiyen eğilme momenti kolonun her iki yüzünde çatlamaya ve ezilmeye sebep olabilir.

    Kolonda Basınç Kırılması

    • Birleşim bölgelerinde yeterli etriye kullanılmazsa kolon boyuna donatıları burkulabilir. Bunun sonucunda kolon taşıyıcılığını yitirir.
    • Kolon serbest boyunun kısa olması kolonu çok büyük kesme kuvvetleri taşımaya zorlar. Bu nedenle kesme kırılması oluşabilir. Bu tür çatlaklar yatayla yaklaşık 45° açı yapmaktadır.

    Kolonda Oluşan Kesme Çatlağı

    • Beton dayanımının düşük olması ve betonun kalıba iyi yerleştirilmemesi sonucunda basınç altında betonun ezilerek kırılması ihtimali yüksektir.

    Kolonda Eğilme Hasarı

     

    Kiriş Hasarı

    Kirişlerde genellikle eğilme ve kesme çatlakları görülür.

    • Beton dayanımının düşük olması ve yeterli etriye kullanılmaması kesme çatlaklarına sebebiyet verir ve 45° açılı çatlaklar olarak karşımıza çıkar.
    • Eğilme çatlakları genellikle 45°’den daha dik bir açıyla kirişin biraz daha ortasında kendini belli eder.
    • Saplama kirişler ana kirişler üzerinde eğilme çatlamasına yol açabilir. Çünkü ana kirişe mesnetlenen saplama kiriş ana kirişi eğilmeye zorlamaktadır.

    Kirişlerde Oluşan Hasarlar

    Perde Duvar Hasarı

    Bu elemanlarda eğilme göçmesi, kesme kuvveti göçmesi ve toptan göçme olmak üzere üç tip göçme görülebilir.Bunlardan eğilme göçmesi sünek olup diğer ikisi gevrektir.

    Perde elemanlarda gözlenen hasarların başlıca sebebi yükseklik/uzunluk oranıdır.

    • Yükseklik < Uzunluk olduğunda KISA PERDE
    • Yükseklik > Uzunluk olduğunda UZUN PERDE adını alır.

    Kısa Perde ve Uzun Perde

    Kısa perdelerde kesme kuvveti etkisi daha fazladır. Bu nedenle oluşan çatlaklar genellikle 45° açılı kesme çatlaklarıdır.

    Az katlı-perdeli yapılarda genellikle perde yüzeyinde kesme çatlakları görülürken çok katlı-perdeli yapılarda çoğunlukla alt katlardaki perdelerde eğilme çatlakları göze çarpar.

    Perde Duvar Hasarları

    Betonarme yapılar için perde elemanları çok önemlidir. Çünkü perdeli çerçeve sistemlerde deprem gibi yatay yükleri taşıyan elemanlar perdelerdir. Bu nedenle bu elemanlarda kesme ve eğilme hasarları olması sürpriz değildir.

    Döşeme Hasarları

    Genellikle büyük açıklıklarda aşırı deplasmandan dolayı hasar oluşabilmektedir.

    • Konsol döşemelerde donatı yerleştirme hataları sebebiyle mesnet bölgelerinde ciddi çatlaklar oluşabilir.
    • Kirişsiz döşemelerde kolonla döşemenin birleştiği kısımlarda çatlaklar oluşabilir.

    Döşeme hasarları taşıyıcı sistem hasarı olarak birinci dereceden önemli hasar olarak görülmemektedir. Fakat bu çatlakların büyüklüğü kullanılabilirlik açısından tehlikeler doğurabilir.

    Kolon – Kiriş Birleşim Bölgesi Hasarı

    Birleşim bölgelerinde oluşan hasarlar yapı güvenliği açısından dikkatlice incelenmelidir.

    Bu tür hasarların temel sebepleri bu bölgede yeterli etriye sıklaştırmasının yapılmaması ve kiriş boyuna donatılarının kolona tam bağlanmamasıdır. Bu eksiklikler sonucunda beton dökülebilir veya ileri derecede deformasyonlar oluşabilir.

    Kolon – Kiriş Birleşim Bölgesi

    Birleşim bölgesinde oluşan hasarlar çevredeki diğer taşıyıcı elemanları da etkileyebilir.

    Kolon Kiriş Birleşim Bölgesi Hasarı

    Bu tür hasarları engellemek için beton, kalıba iyi yerleştirilmeli, betonda boşluklar olmamalı, donatıların bağlanma düzenine dikkat edilmeli ve sıklaştırmaya özen gösterilmelidir.

    Yazar Yorumu

    Taşıyıcı sistemi ve malzemesi uygun seçilen, kaliteli işçilikle standartlara uygun şekilde yapılan betonarme yapılarda hasarları minimuma indirmek mümkündür.

    Bir başka yazıda tekrar görüşmek dileğiyle…

    Diğer yazılarıma buradan ulaşabilirsiniz.

     

     

    Zülfü Yetkin
    Zülfü Yetkin
    İnşaat Mühendisliği Öğrencisi

    Bloga e-posta ile abone ol

    Bu bloga abone olmak ve e-posta ile bildirimler almak için e-posta adresinizi girin.

    Diğer 12.514 aboneye katılın

    – Sanal Şantiye’ye Özel İndirimli Eğitimler (Kasım 2020) –

    – Mühendis Akademi Eğitimleri –

    → TBDY 2018’e göre SAP2000 Eğitimi – 60 TL Satın Al


    → TBDY 2018’e göre ETABS Eğitimi – 52.99 TL Satın Al


    → TEKLA STRUCTURES Eğitimi – 52.99 TL Satın Al


    → MSPROJECT Eğitimi – 60 TL Satın Al


    → REVIT Architecture Eğitimi – 45.99 TL Satın Al


    → Revit Structure Eğitimi – 52.99 TL Satın Al


    → Sta4CAD Eğitimi – 45.99 TL Satın Al

    ⇒ Sıfırdan İleri Seviye Statik Proje Okuma ve Yorumlama Eğitimi – 40 TL Satın Al


    ⇒ Yapım İşi İhalesine Hazırlık Süreci (Metraj Eğitimi) – 36.99 TL Satın Al


    ⇒ Sıfırdan 2018 TBDY Göre IdeCAD v10 Eğitimi – 36.99 TL Satın Al


    ⇒ SAP200, ETABS, Sta4CAD ile Statik Proje Eğitimi – 50 TL Satın Al


    ⇒ Temelden Çatıya İnşaat Eğitimi – 60 TL Satın Al


    ⇒ 2018 TBDY Göre STA4CAD Eğitimi – 40 TL Satın Al


    *Listedeki fiyattan farklı bir fiyat görmeniz durumunda lütfen bizimle irtibata geçiniz.

    CEVAP VER

    Please enter your comment!
    Please enter your name here

    ABONE OL

    HAFTANIN İÇERİKLERİ

    İzmir’deki Mevcut Yapıların Deprem Performansları

    Yapıların deprem performansları, taşıyıcı sistem seçimine, malzeme kalitesine, proje ile yapının uyumuna, bölgenin depremselliğine, temel zeminine ve yaşına bağlıdır. Yapıya farklı zamanlarda yapılan müdahaleler, yönetmelik...

    Tüketicinin Beynine Giden Yolculuk: Nöropazarlama

    Nöropazarlama (Neuromarketing), insan beynindeki satın alma algısını baştan sona inceleyerek ortaya çıkan sonuçlardan bir pazarlama stratejisi geliştirme tekniğine denir. Bu tekniğini daha geniş şekilde...

    Tekla Structures MAKROLAR Eğitimi – (Yeni Versiyon)

    Bilindiği gibi, 2016 yılında Tekla Structures’ın arayüzü değişti. Eklenen yeni özelliklerle birlikte çelik yapı tasarımında vazgeçilmez bir yazılım haline gelen Tekla Structures’ta en önemli...

    Test: Mühendislik Harikalarına Ne Kadar Hakimsiniz?

    Bu testimizde, dünya üzerinde yer alan çeşitli mühendislik harikalarına yönelik, sizlere bazı sorular yönelttik. Mühendislik harikalarına hakim olduğunuzu düşünüyorsanız aşağıdaki test tam size göre. Test...

    SON YORUMLAR

    • İnşaat Mühendisleri, Mimarlar İçin İndirimli Online Eğitimler ⇒İNCELE
    +